Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 35
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
शिव उवाच कस्त्वं वटो कस्यकुले प्रसूतः किं कार्यमुद्दिश्य भवानिहागतः / विनिर्द्दिशाहं तव भक्तिभावतः प्रीतः प्रदद्यां भवतो मनोगतम्
Transliteration
śiva uvāca kastvaṃ vaṭo kasyakule prasūtaḥ kiṃ kāryamuddiśya bhavānihāgataḥ / vinirddiśāhaṃ tava bhaktibhāvataḥ prītaḥ pradadyāṃ bhavato manogatam
Translation
శివుడు పలికెను—ఓ వత్సా, నీవెవరు? ఏ కులంలో జన్మించితివి? ఏ కార్యాన్ని ఉద్దేశించి ఇక్కడికి వచ్చితివి? నీ భక్తిభావంతో నేను ప్రసన్నుడను; చెప్పు, నీ మనోగతాన్ని నీకు ప్రసాదించెదను।
Word by Word
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कःwho
कः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
वटःO boy/young one
वटः:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootवट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बोधनार्थे अपि प्रयुज्यते
कस्यof which/whose
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; प्रश्नवाचक
कुलेin the family
कुले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्रसूतःborn
प्रसूतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-√सू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘जन्मितः’
किम्what
किम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक
कार्यम्task/purpose
कार्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
उद्दिश्यhaving in view/aiming at
उद्दिश्य:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeIndeclinable
Rootउद्-√दिश् (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम
इहhere
इह:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
आगतःcome/arrived
आगतः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective of subject)
TypeAdjective
Rootआ-√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विनिर्दिशtell/declare
विनिर्दिश:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootवि-निर्-√दिश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भक्तिभावतःfrom (your) devotional attitude
भक्तिभावतः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootभक्ति-भाव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: भक्तेः भावः); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगे, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; ‘भक्तिभावात्’
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सन्तुष्टः’
प्रदद्याम्I would grant
प्रदद्याम्:
Kriya (क्रिया/Intended action)
TypeVerb
Rootप्र-√दा (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative/Potential), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
भवतःof you/your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
मनोगतम्what is in (your) mind
मनोगतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootमनस्-गत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: मनसः गतं); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन