Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
नरनाथवधे तात पातकं सुमहद्भवेत् / तस्मान्निवारये त्वाद्य क्षमां कुरु तपश्चर
Transliteration
naranāthavadhe tāta pātakaṃ sumahadbhavet / tasmānnivāraye tvādya kṣamāṃ kuru tapaścara
Translation
తాతా! రాజుని వధించుట మహాపాతకం అవుతుంది; అందుకే నేడు నిన్ను నివారిస్తున్నాను—క్షమించు, తపస్సు ఆచరించు.
Word by Word
नरनाथवधेin the killing of the king
नरनाथवधे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootनरनाथवध (प्रातिपदिक: नर + नाथ + वध)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विषय-अधिकरण (in the matter of killing the king)
तातdear one/son
तात:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
पातकम्sin
पातकम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject)
सुमहत्very great
सुमहत्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक: सु + महत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान: therefore/from that)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
निवारयेI restrain/prevent
निवारये:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनि√वृ (धातु) (णिच् causative: निवारय-)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
त्वाyou
त्वा:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
अद्यnow/today
अद्य:
Adhikarana (अधिकरण/Adverbial time)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb: today/now)
क्षमाम्forgiveness
क्षमाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कुरुdo/practice
कुरु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
तपःचरO ascetic
तपःचर:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootतपःचर (प्रातिपदिक: तपस् + चर)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; (one who practices austerity)