Shloka 75
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
स तु राजा महाभागो वृद्धानां पर्युपासिता / दत्तात्रेयाद्धरेरंशाल्लब्धबोधो महामतिः
Transliteration
sa tu rājā mahābhāgo vṛddhānāṃ paryupāsitā / dattātreyāddhareraṃśāllabdhabodho mahāmatiḥ
Translation
ఆ మహాభాగ రాజు వృద్ధుల సేవలో నిత్యం నిమగ్నుడై ఉండెను. హరి అంసమైన దత్తాత్రేయుని కృపవలన బోధ పొందిన మహామతి అయ్యెను.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महाभागःmost fortunate/noble
महाभागः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक: महा+भाग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifier of राजा)
वृद्धानाम्of the elders
वृद्धानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
पर्युपासिताhaving served/attended upon
पर्युपासिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपरि+उप+आस् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘पर्युपासितः’ अपेक्षितः—अत्र पाठे स्त्रीरूपम् (textual)
दत्तात्रेयात्from Dattatreya
दत्तात्रेयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदत्तात्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
हरेःof Hari (Vishnu)
हरेः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अंशात्from a portion/part
अंशात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
लब्धबोधःone who has attained understanding
लब्धबोधः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootलब्धबोध (प्रातिपदिक: लब्ध+बोध)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifier of राजा)
महामतिःgreat-minded/very wise
महामतिः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहामति (प्रातिपदिक: महा+मति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण