Shloka 67
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
यस्यातिथ्यं हि कृतवानहं सम्यग्विधानतः / साधुबुद्ध्यास दुष्टात्मा किं चकार महामते
Transliteration
yasyātithyaṃ hi kṛtavānahaṃ samyagvidhānataḥ / sādhubuddhyāsa duṣṭātmā kiṃ cakāra mahāmate
Translation
నేను సద్బుద్ధితో విధివిధానంగా అతిథ్యమిచ్చిన వాడే, ఆ దుష్టాత్ముడు— ఓ మహామతీ— ఏమి చేశాడు?
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्धवाचक
आतिथ्यम्hospitality
आतिथ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआतिथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतु/बलार्थक (indeed)
कृतवान्(I) did / have done
कृतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (Perfect participle/कृतवतु), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (having done)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (properly)
विधानतःaccording to proper procedure
विधानतः:
Hetu/Prakāra (हेतु/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (Ablatival adverb), ‘विधानतः’ = according to rule/procedure
साधु-बुद्ध्याwith good intention
साधु-बुद्ध्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसाधु + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (साध्वी बुद्धिः), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुष्टात्माthe wicked-souled one
दुष्टात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष्ट + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दुष्टः आत्मा यस्य/दुष्ट आत्मा), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
चकारdid
चकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमह + मति (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (one of great intellect), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन