Shloka 43
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
हे रेणुके स्वतनयैर्गिरं मे ऽवहिता शृणु / मा कार्षीः साहसं भद्रे प्रवक्ष्यामि प्रियं तव
Transliteration
he reṇuke svatanayairgiraṃ me 'vahitā śṛṇu / mā kārṣīḥ sāhasaṃ bhadre pravakṣyāmi priyaṃ tava
Translation
హే రేణుకా, నీ కుమారులతో కలిసి జాగ్రత్తగా నా మాట విను. భద్రే, ఈ సాహసం చేయకు; నీకు ప్రియమైన హితవాక్యాన్ని చెబుతాను.
Word by Word
हेO!
हे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
रेणुकेO Renukā
रेणुके:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative singular feminine
स्व-तनयैःwith your own sons
स्व-तनयैः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: 'own sons'; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; instrumental plural
गिरम्speech, words
गिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular 'my' (enclitic)
अवहिताattentive
अवहिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअवहित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular feminine; 'attentive'
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
माdo not
मा:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय; prohibitive particle used with लोट्/लङ्/लृङ् etc.
कार्षीःyou should do (here: do not do)
कार्षीः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलुङ्-लकार (aorist), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; prohibitive with मा: 'do not do'
साहसम्rash act, violence
साहसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसाहस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter
भद्रेO good lady
भद्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative singular feminine (term of address)
प्रवक्ष्यामिI will tell
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रियम्what is dear/beneficial
प्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter (object of 'will tell')
तवto you / your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular 'your'