Shloka 17
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य रुदती सा भृशातुरा / नविभूतेव शोकेन प्रारुदद्रेणुका पुनः
Transliteration
tamāyāntamabhiprekṣya rudatī sā bhṛśāturā / navibhūteva śokena prārudadreṇukā punaḥ
Translation
అతడు వస్తున్నాడని చూచి ఆమె తీవ్రంగా వ్యాకులమై ఏడ్చెను; శోకంతో స్మృతి కోల్పోయినట్టుగా రేణుక మళ్లీ విలపించెను।
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
आयान्तम्coming
आयान्तम्:
कर्म-विशेषण (कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootआ+या (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्तरि
अभिप्रेक्ष्यhaving looked at
अभिप्रेक्ष्य:
पूर्वक्रिया (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+प्रेक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having looked)
रुदतीweeping
रुदती:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
साshe
सा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
भृश-आतुराgreatly distressed
भृश-आतुरा:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभृश (अव्यय/प्रातिपदिक) + आतुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय (exceedingly distressed)
नnot
न:
सम्बन्ध (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
विभूताcomposed/being herself
विभूता:
उपमान (Upamāna/उपमान)
TypeAdjective
Rootविभूत (कृदन्त; वि+भू धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP); उपमानपद (as if not herself/undone)
इवas if
इव:
उपमा-सूचक (उपमासूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
शोकेनwith grief
शोकेन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रारुदत्cried out
प्रारुदत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+रुद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रेणुकाRenuka
रेणुका:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb; again)