Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 118
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
त्रिभिः क्रमैरिमांल्लोकञ्जित्वा विष्णुस्त्रिविक्रमः / प्रत्यपादयदिन्द्राय दैवतैश्चैव स प्रभुः
Transliteration
tribhiḥ kramairimāṃllokañjitvā viṣṇustrivikramaḥ / pratyapādayadindrāya daivataiścaiva sa prabhuḥ
Translation
మూడు అడుగులతో ఈ లోకాలను జయించి విష్ణువు త్రివిక్రముడయ్యాడు. ఆ ప్రభువు దేవతలతో కలిసి ఇంద్రునికి అతని రాజ్యాన్ని తిరిగి అప్పగించాడు.
Word by Word
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
क्रमैःsteps/strides
क्रमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
लोकम्world
लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), उपसर्ग-रहित; 'having conquered'
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्रि-विक्रमःTrivikrama (he of three strides)
त्रि-विक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/द्विगु-तत्पुरुषार्थ: 'त्रयः विक्रमाः यस्य' (epithet)
प्रत्यपादयत्restored/returned
प्रत्यपादयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति+आ+पद्/पादय् (धातु; causative)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातु: पादयति (णिच्)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
दैवतैःwith the gods/divinities
दैवतैः:
Sahakari/Saha (सह/सहकारी)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), बहुवचन
चand
च:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन