Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वोयुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे ऽष्टाविंशतितमो ऽध्यायः // २८// वसिष्ठ उवाच जमदग्निस्ततो भूयस्तमुवाच रुषान्वितः / ब्रह्मस्वं नापहर्त्तव्यं पुरुषेण विजानता

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణం, వాయుప్రోక్త మధ్యభాగం, తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదంలోని ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం. వసిష్ఠుడు పలికెను— అప్పుడు జమదగ్ని కోపంతో మళ్లీ అతనితో అన్నాడు: తెలిసిన పురుషుడు బ్రహ్మస్వాన్ని అపహరించకూడదు।

Verse 2

प्रसह्य गां मे हरतो पापमाप्स्यसि दुर्मते / आयुर्जाने परिक्षीणं न चेदेतत्करिष्यति

దుర్మతీ! నా గోవును బలవంతంగా తీసుకెళ్తే నీవు పాపాన్ని పొందుతావు; నీ ఆయువు క్షీణించిందని నాకు తెలుసు— నీవు ఇది చేయకపోతే మంచిది।

Verse 3

बलादिच्छसि यन्नेतुं तन्न शक्यं कथञ्चन / स्वयं वा यदि सायुच्येद्विनशिष्यति पार्थिवः

నీవు బలంతో తీసుకెళ్లదలచినది ఏ విధంగానూ సాధ్యం కాదు; రాజు స్వయంగా కూడా దానిలో చేరితే, ఆ పార్థివుడు నశించును।

Verse 4

दानं विनापहरणं ब्राह्मणानां तपस्विनाम् / शतायुषोर्ऽजुनादन्यः को न्विच्छति जिजीविषुः

తపస్వి బ్రాహ్మణుల దానమును ఇవ్వక వారి ద్రవ్యాన్ని అపహరించడం తగదు. శతాయుష్కుడైన అర్జునుని తప్ప జీవించదలచినవాడు ఎవడు అలా చేస్తాడు?

Verse 5

इत्युक्तस्तेन संक्रुद्धः स मन्त्रीकालचोदितः / बद्ध्वा तां गां दृढैः पाशैर्विचकर्ष बलान्वितः

అలా చెప్పబడగానే ఆ మంత్రి, కాలప్రేరణతో, కోపంతో మండిపోయాడు. ఆ గోవును బలమైన పాశాలతో కట్టి, బలంతో లాగుతూ తీసుకెళ్లాడు.

Verse 6

जमदग्निरथ क्रोधाद्भाविकर्मप्रचोदितः / रुरोध तं यथाशक्ति विकर्षन्तं पायस्विनीम्

అప్పుడు జమదగ్ని కూడా కోపంతో, భవితవ్య కర్మప్రేరణతో, పాలు ఇచ్చే ఆ గోవును లాగుతున్న వానిని యథాశక్తి అడ్డుకున్నాడు.

Verse 7

जीवन्न प्रतिमोक्ष्यामि गामेनामित्यमर्षितः / जग्राह सुदृढं कण्ठे वाहुभ्यां तां महामुनिः

మహాముని ఆగ్రహంతో—“నేను బ్రతికుండగా ఈ గోవును విడిచిపెట్టను” అని చెప్పి, తన రెండు భుజాలతో ఆమె కంఠాన్ని బలంగా పట్టుకున్నాడు.

Verse 8

ततः क्रोधपरीतात्मा चन्द्रगुप्तो ऽतिनिर्घृणः / उत्सारयध्वमित्येनमादिदेश स्वसैनिकान्

అప్పుడు కోపంతో నిండిన, అత్యంత నిర్దయుడైన చంద్రగుప్తుడు తన సైనికులకు—“ఇతనిని బయటకు తోలివేయండి” అని ఆజ్ఞాపించాడు.

Verse 9

अप्रधृष्यतमं लोके तमृषिं राजकिङ्कराः / भर्त्राज्ञया प्रसह्यैनं परिवव्रुः समन्ततः

లోకంలో అజేయుడైన ఆ ఋషిని రాజసేవకులు. భర్త ఆజ్ఞచేత బలవంతంగా చుట్టుముట్టిరి॥

Verse 10

दण्डैः कशाभिर्लकुडैर्विनिघ्नन्तश्च मुष्टिभिः / ते समुत्सारयन् धेनोः सुदूरतरमन्तिकात्

దండాలు, కొరడాలు, లకుడాలు, ముష్టులతో కొడుతూ. ఆ గోవు సమీపం నుండి అతనిని ఎంతో దూరంగా తరిమిరి॥

Verse 11

स तथा हन्यमोनो ऽपि व्यथितःक्षमयान्वितः / न चुक्रोधाक्रोधनत्वं सतो हि परमं धनम्

అలా కొట్టబడుతున్నప్పటికీ, బాధపడినప్పటికీ, క్షమతో నిండినవాడై ఉన్నాడు. అతడు కోపించలేదు; సత్పురుషుని పరమ ధనం అക്രోధమే కదా॥

Verse 12

स च शक्तः स्वतपसा संहर्त्तुमपि रक्षितुम् / जगत्सर्वं क्षयं तस्य चिन्तयन्न प्रचुक्रुधे

తన తపస్సుతో అతడు సమర్థుడు—జగత్తును సంహరించగలడు, రక్షించగలడు. అయినా వారి నాశనాన్ని ఆలోచించినప్పటికీ అతడు కోపించలేదు॥

Verse 13

सपूर्वं क्रोधनो ऽत्यर्थं मातुरर्थे प्रसादितः / रामेणाभूत्ततो नित्यं शान्त एव महातपाः

ఆ మహాతపస్వి ముందుగా అత్యంత క్రోధశీలుడు; తల్లి కారణంగా రాముడు అతనిని ప్రసన్నం చేశాడు. అప్పటి నుండి అతడు నిత్యం శాంతుడే అయ్యాడు॥

Verse 14

स हन्यमानः सुभृशं चूर्णिताङ्गास्थिवन्धनः / निपपात महातेजा धरण्यां गतचेतनः

తీవ్రంగా కొట్టబడటం వలన, అవయవాలు మరియు ఎముకల కీళ్ళు నుజ్జునుజ్జు కాగా, ఆ మహా తేजస్సు గల ఋషి స్పృహ కోల్పోయి నేలమీద పడిపోయాడు.

Verse 15

तस्मिन्मुनौ निपतिते स दुरात्मा विशङ्कितः / किङ्करानादिशच्छीघ्रं धेनोरानयने बलात्

ఆ ముని పడిపోగానే, ఆ దుराత్ముడు (రాజు) భయపడి, ఆవును బలవంతంగా తీసుకురావాలని తన సేవకులను వెంటనే ఆదేశించాడు.

Verse 16

ततः सवत्सां ता धेनुं बद्ध्वा पाशैर्दृढैर्नृपः / कशाभिरभिहन्यन्त चकृषुश्च निनीषया

అప్పుడు, దూడతో కూడిన ఆ ఆవును గట్టి తాళ్లతో బంధించి, తీసుకువెళ్లాలనే కోరికతో కొరడాలతో కొడుతూ ఈడ్చుకెళ్లారు.

Verse 17

आकृष्यमाणा बहुभिः कशाभिर्लगुडैरपि / हन्यमाना भृशं तैश्च चुक्रुधे च पयस्विनी

చాలా మంది లాగుతుండగా, కొరడాలతో మరియు కర్రలతో తీవ్రంగా కొట్టబడుతుండగా, ఆ పాడి ఆవుకు కోపం వచ్చింది.

Verse 18

व्यथितातिकशापातैः क्रोधेन महातान्विता / आकृष्य पाशान् सुदृढान् कृत्वात्मानममोचयत्

కొరడా దెబ్బల వలన కలిగిన బాధతో, తీవ్రమైన కోపంతో నిండినదై, ఆ బలమైన తాళ్లను లాగి తెంచి, తనను తాను విడిపించుకుంది.

Verse 19

विमुक्तपाशवन्धासा सर्वतो ऽभिवृता बलैः / हुंहारवं प्रकुर्वाणा सर्वतो ऽह्यपतद्रुषा

ఆమె పాశబంధనాల నుండి విముక్తురాలై, చుట్టూరా బలాలతో ఆవరించబడినప్పటికీ, హుంకారధ్వని చేస్తూ కోపంతో అన్ని వైపులా దూకింది।

Verse 20

विषाणखुरपुच्छाग्रैरभिहत्य समन्ततः / राजमन्त्रिबलं सर्वं व्यद्रावयदमर्षिता

ఆమె కొమ్ములు, కాళ్ల ఖురాలు, తోక చివరతో చుట్టూరా కొట్టి, ఆగ్రహంతో రాజు-మంత్రుల సమస్త సైన్యాన్ని చెదరగొట్టింది।

Verse 21

विद्राव्य किङ्करान्सर्वांस्तरसैव पयस्विनी / पश्यतां सर्वभूतानां गगनं प्रत्यपद्यत

పయస్విని వేగంగా అన్ని కింకరులను తరిమివేసి, సమస్త భూతాలు చూస్తుండగానే ఆకాశమార్గం పట్టింది।

Verse 22

ततस्ते भग्नसंकल्पाः संभग्नक्षतविग्रहाः / प्रसह्य बद्ध्वा तद्वत्सं जग्मुरेवातिनिर्घृणाः

అప్పుడు వారి సంకల్పం భగ్నమై, శరీరాలు గాయపడి విరిగిపోయినా, ఆ కఠినులు బలవంతంగా ఆ దూడను కట్టి తీసుకెళ్లారు।

Verse 23

पयस्विनीं विना वत्सं गृहीत्वा किङ्करैः सह / स पापस्तरसा राज्ञः सन्निधिं समुपागमत्

పయస్వినిని వదిలి, దూడను కింకరులతో కలిసి పట్టుకొని, ఆ పాపి వేగంగా రాజు సన్నిధికి చేరాడు।

Verse 24

गत्वा समीपं नृपतेः प्रणम्यास्मै प्रशंसकृत् / तद्व्रत्तान्तमशेषेण व्याचचक्षे ससाध्वसः

అతడు రాజుని సమీపానికి వెళ్లి నమస్కరించి, స్తుతిస్తూ, ఆ వృత్తాంతమంతటిని భయంతో కూడి విపులంగా వివరించాడు।