Shloka 13
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
ततः स तैः परिवृतः समुपेत्य तपोनिधिम् / ननाम पादयोस्तस्य किरीटेनार्कवर्चसा
Transliteration
tataḥ sa taiḥ parivṛtaḥ samupetya taponidhim / nanāma pādayostasya kirīṭenārkavarcasā
Translation
తర్వాత అతడు వారిచే పరివృతుడై తపోనిధి వద్దకు చేరి, సూర్యతేజంతో ప్రకాశించే కిరీటంతోనే ఆయన పాదాల వద్ద నమస్కరించాడు.
Word by Word
tataḥthen
tataḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तर (consecutive adverb: "then")
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
taiḥby them/with them
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
parivṛtaḥsurrounded
parivṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpari-√vṛ (धातु) / parivṛta (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "surrounded"
samupetyahaving approached
samupetya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-upa-√i (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund): "having approached"
tapo-nidhimthe storehouse of austerity (ascetic)
tapo-nidhim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottapas + nidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—"तपसः निधिः" (treasure/store of austerity)
nanāmabowed
nanāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
pādayoḥat (his) two feet
pādayoḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), द्विवचन; अधिकरण (location: "at the feet")
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
kirīṭenawith (his) crown
kirīṭena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkirīṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (also used as पुं), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; करण (instrument)
arka-varcasāwith sun-like splendor
arka-varcasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootarka + varcas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः—"अर्कस्य वर्चस्" (sun-like radiance); करण/विशेषणभाव (instrumental of manner)