Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 12
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
अनेक रत्नोज्ज्वलितैर्विचित्रैः प्रासादसंघैरतुलैरसंख्यैः / रथाश्वमातङ्गखरोष्ट्रगोजायोग्यैरनेकैरपि मन्दिरैश्च
Transliteration
aneka ratnojjvalitairvicitraiḥ prāsādasaṃghairatulairasaṃkhyaiḥ / rathāśvamātaṅgakharoṣṭragojāyogyairanekairapi mandiraiśca
Translation
ఆ నగరం అనేక రత్నాలతో మెరుస్తూ, విచిత్రమైన, అతులమైన, లెక్కలేనన్ని ప్రాసాదసమూహాలతో శోభిల్లింది; అలాగే రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, గాడిదలు, ఒంటెలు, ఆవులు, మేకలకు తగిన అనేక మందిరాలు/శాలలతో కూడ అలంకరించబడింది.
Word by Word
अनेकmany
अनेक:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (as part of phrase with following instrumentals); qualifying prāsādasaṃghaiḥ/mandiraiḥ
रत्न-उज्ज्वलितैःbright with jewels
रत्न-उज्ज्वलितैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरत्न + उज्ज्वलित (कृदन्त, क्त)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; qualifying प्रासादसंघैः/मन्दिरैः
विचित्रैःvariegated/wondrous
विचित्रैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; qualifying प्रासादसंघैः
प्रासाद-संघैःby groups of palaces
प्रासाद-संघैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootप्रासाद + संघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
अतुलैःincomparable
अतुलैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; qualifying प्रासादसंघैः
असंख्यैःcountless
असंख्यैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअसंख्य (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; qualifying प्रासादसंघैः
रथ-अश्व-मातङ्ग-खर-उष्ट्र-गो-जायोग्यैःsuitable for chariots, horses, elephants, donkeys, camels, cows, and women
रथ-अश्व-मातङ्ग-खर-उष्ट्र-गो-जायोग्यैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरथ + अश्व + मातङ्ग + खर + उष्ट्र + गो + जाया + योग्य (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समुच्चय-द्वन्द्व + ‘योग्य’ = suitable; qualifying मन्दिरैः
अनेकैःmany
अनेकैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; qualifying मन्दिरैः
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
मन्दिरैःby/with houses/dwellings
मन्दिरैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)