Shloka 85
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
पृष्टश्च ताभ्यामखिलं निजवृत्तमुदारधीः / कथयामास राजेन्द्र यथावृत्तमनुक्रमात्
Transliteration
pṛṣṭaśca tābhyāmakhilaṃ nijavṛttamudāradhīḥ / kathayāmāsa rājendra yathāvṛttamanukramāt
Translation
వారు ఇద్దరూ అడిగినప్పుడు, ఉదారబుద్ధి గలవాడు ఓ రాజేంద్రా, జరిగినదంతా జరిగినట్లే క్రమంగా వివరించాడు.
Word by Word
पृष्टःhaving been asked
पृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√प्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
ताभ्याम्by those two
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री/पुं, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; 'निजवृत्तम्' इति विशेषण
निज-वृत्तम्his own story/occurrence
निज-वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिज (प्रातिपदिक) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (one's own account); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
उदार-धीःthe noble-minded one
उदार-धीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदार (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (noble-minded); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
कथयामासtold/narrated
कथयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलिट्-लकार (periphrastic perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (king of kings); पुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचन
यथा-वृत्तम्as it occurred
यथा-वृत्तम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (as it happened); अव्ययवत् प्रयोग (adverbial)
अनुक्रमात्in sequence
अनुक्रमात्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (ablative: in order/from sequence), एकवचन