Shloka 23
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
अविकाराय नित्याय नमः सदसदात्मने / बुद्धिबुद्धिप्रबोधाय बुद्धीन्द्रियविकारिणे
Transliteration
avikārāya nityāya namaḥ sadasadātmane / buddhibuddhiprabodhāya buddhīndriyavikāriṇe
Translation
అవికారుడైన నిత్యుడైన సత్-అసత్ స్వరూప ప్రభువుకు నమస్కారం; బుద్ధిని బోధింపజేసి, బుద్ధి మరియు ఇంద్రియ వికారాలను నడిపించే అధిష్ఠాతకు వందనం.
Word by Word
avikārāyato the changeless one
avikārāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Roota-vikāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; नञ्-समासार्थः ‘without change’
nityāyato the eternal one
nityāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeAdjective
Rootnitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; used substantively
namaḥsalutation
namaḥ:
Prayojana/भाव (Salutation formula)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (salutation particle)
sat-asat-ātmaneto him whose essence is (both) existent and non-existent
sat-asat-ātmane:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक) + asat (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; तत्पुरुष-समासः ‘whose nature is (both) being and non-being’
buddhi-buddhi-prabodhāyato the awakener/enlightener of intelligence
buddhi-buddhi-prabodhāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक) + buddhi (प्रातिपदिक) + prabodha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; तत्पुरुष-समासः (buddheḥ buddhiṃ prabodhayati iti / buddhi-prabodhaḥ)
buddhi-indriya-vikāriṇeto the modifier of intellect and the senses
buddhi-indriya-vikāriṇe:
Sampradāna (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक) + indriya (प्रातिपदिक) + vikārin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (4th/चतुर्थी), Singular; तत्पुरुष-समासः ‘the transformer/modifier of intellect and senses’