Shloka 2
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
राम उवाच कस्त्वं ब्रूहि महाभाग न वै प्राकृतपूरुषः / इन्द्रस्येवानुभावेन वपुरालक्ष्यते तव
Transliteration
rāma uvāca kastvaṃ brūhi mahābhāga na vai prākṛtapūruṣaḥ / indrasyevānubhāvena vapurālakṣyate tava
Translation
రాముడు పలికెను—ఓ మహాభాగ, నీవెవరో చెప్పుము; నీవు సామాన్య మనుష్యుడు కాడు. ఇంద్రుని వంటి ప్రభావంతో నీ దేహం ప్రకాశిస్తోంది.
Word by Word
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता; in implied ‘asi’)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महाभागO fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
प्राकृत-पुरुषःan ordinary man
प्राकृत-पुरुषः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राकृत (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
अनुभावेनby (your) majesty/power
अनुभावेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअनुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; means/cause
वपुःbody/form
वपुः:
Karta (कर्ता; of passive)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of passive verb
आलक्ष्यतेis perceived
आलक्ष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: is perceived)
तवof you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन