Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 10
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
मन्ये ऽहं भक्तवात्सल्याद्वानेन वपुषाहरः / प्रत्यक्षतामुपगतो संदेहो ऽस्मत्परीक्षया
Transliteration
manye 'haṃ bhaktavātsalyādvānena vapuṣāharaḥ / pratyakṣatāmupagato saṃdeho 'smatparīkṣayā
Translation
భక్తవాత్సల్యంతో వనవాసి రూపం ధరించి హరి ప్రత్యక్షమయ్యాడని నేను భావిస్తున్నాను; నా పరీక్షతో సందేహం కూడా తొలగింది।
Word by Word
manyeI think / I suppose
manye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootman (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (singular), परस्मैपद
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), उत्तमपुरुष-प्रयोग; प्रथमा (1st case), एकवचन; लिङ्ग-अनिश्चित (common)
bhakta-vātsalyātfrom affection for devotees
bhakta-vātsalyāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootbhakta (प्रातिपदिक) + vātsalya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter) ‘वात्सल्य’; पञ्चमी (5th case, Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भक्तानां वात्सल्यम्)
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
anenaby this
anena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), तृतीया (3rd case, Instrumental), एकवचन; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
vapuṣāwith (this) body/form
vapuṣā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvapus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (Instrumental), एकवचन
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन
pratyakṣatāmto direct visibility / manifest presence
pratyakṣatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpratyakṣatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (Accusative), एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
upagataḥhas come/attained
upagataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootupa + gam (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उपगत’ = प्राप्त/आगत
saṃdehaḥdoubt
saṃdehaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃdeha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
asmat-parīkṣayāby our test/examination
asmat-parīkṣayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootasmat (प्रातिपदिक) + parīkṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग ‘परीक्षा’; तृतीया (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अस्माकं परीक्षा)