Shloka 8
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
जिज्ञासुस्तस्य भगवान् भक्तिमात्मनि शङ्करः / मृगव्याधवपुर्भूत्वा ययौ राजंस्तदन्तिकम्
Transliteration
jijñāsustasya bhagavān bhaktimātmani śaṅkaraḥ / mṛgavyādhavapurbhūtvā yayau rājaṃstadantikam
Translation
ఓ రాజా! అతని భక్తిని తెలుసుకోవాలని భగవాన్ శంకరుడు మృగవ్యాధుని రూపం ధరించి అతని సమీపానికి వెళ్లాడు.
Word by Word
जिज्ञासुःdesirous to know
जिज्ञासुः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजिज्ञासु (प्रातिपदिक; √ज्ञा-इच्छार्थक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; इच्छार्थक-विशेषण (desiderative sense: eager to know)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भक्तिम्devotion
भक्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आत्मनिin himself/for himself
आत्मनि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
शङ्करःShankara (Shiva)
शङ्करः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मृगव्याधवपुःthe form of a deer-hunter
मृगव्याधवपुः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; रूप-निर्देश)
TypeNoun
Rootमृग-व्याध-वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः ‘मृगव्याधस्य वपुः’
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; पूर्वकालिक)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); ‘having become’
ययौwent
ययौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; रूपम्: राजन्
तत्of that (his)
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
अन्तिकम्nearby/into the presence
अन्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘near vicinity’