Shloka 77
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
निरूपय स्वभुद्ध्या त्वमात्मनो मम चान्तरम् / अहं तु सर्वभावेन मित्रादिभरणे रतः
Transliteration
nirūpaya svabhuddhyā tvamātmano mama cāntaram / ahaṃ tu sarvabhāvena mitrādibharaṇe rataḥ
Translation
నీ స్వబుద్ధితో నీకూ నాకూ మధ్యనున్న అంతరాన్ని నిర్ణయించు; నేను మాత్రం సర్వభావంతో మిత్రాదుల భరణపోషణలో రతుడను।
Word by Word
निरूपयdetermine/ascertain
निरूपय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-रूप् (धातु)
FormLoṭ (लोट्, imperative), Madhyama-puruṣa (2nd person), Singular (एकवचन), Parasmaipada
स्वभुद्ध्याby your own intellect
स्वभुद्ध्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्व + बुद्धि (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd: तृतीया), Singular; तत्पुरुष (षष्ठी): स्वस्य बुद्धिः → स्वबुद्धिः
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st: प्रथमा), Singular (एकवचन)
आत्मनःof yourself/of the self
आत्मनः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive/Ablative (6th/5th: षष्ठी/पञ्चमी), Singular; here genitive ‘of self’
ममof me/my
मम:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th: षष्ठी), Singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय अव्यय)
अन्तरम्difference/interval
अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd: द्वितीया), Singular
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNominative (1st: प्रथमा), Singular
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (विरोध/विशेषार्थक अव्यय)
सर्वभावेनwith all my being/entirely
सर्वभावेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसर्व + भाव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd: तृतीया), Singular; तत्पुरुष: सर्वः भावः → सर्वभावः
मित्रादिभरणेin the support/maintenance of friends etc.
मित्रादिभरणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमित्र + आदि + भरण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th: सप्तमी), Singular; compound: मित्रादीनां भरणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
रतःdevoted/engaged
रतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast participle used adjectivally (क्त), Masculine, Nominative (1st: प्रथमा), Singular; ‘engaged/devoted’