Shloka 73
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
स्वधर्मादामिषेणाहं सकुटुम्बो दिनेदिने / वर्त्तामि सापि मे वृत्तिर्विधात्रा विहिता पुरा
Transliteration
svadharmādāmiṣeṇāhaṃ sakuṭumbo dinedine / varttāmi sāpi me vṛttirvidhātrā vihitā purā
Translation
నా స్వధర్మం ద్వారా లభించిన మాంసంతో నేను నా కుటుంబంతో సహా ప్రతిరోజూ జీవిస్తున్నాను; ఈ వృత్తిని సృష్టికర్త పూర్వమే నాకు నిర్ణయించాడు.
Word by Word
स्वधर्मात्from (my) own duty
स्वधर्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootस्वधर्म (प्रातिपदिक; स्व + धर्म)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य धर्मः)
आमिषेणby meat/flesh
आमिषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआमिष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स-कुटुम्बःtogether with (my) family
स-कुटुम्बः:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपसर्गसदृश) + कुटुम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः उपपद-तत्पुरुषः (कुटुम्बेन सह)
दिने-दिनेday by day
दिने-दिने:
Adhikarana (अधिकरण; काल)
TypeIndeclinable
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः (पुनरुक्ति), अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः ‘प्रतिदिनम्’
वर्त्तामिI live/continue
वर्त्तामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
साthat
सा:
Karta (कर्ता; वृत्तिः इत्यस्य विशेषण/संबन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
वृत्तिःlivelihood/occupation
वृत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विधात्राby the Ordainer/Creator
विधात्रा:
Karta (कर्ता; तृतीया)
TypeNoun
Rootविधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (कर्ता/करण), एकवचन
विहिताordained/appointed
विहिता:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘वृत्तिः’ इत्यस्य विशेषणम्
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (अधिकरण; काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly/earlier)