Shloka 53
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तस्माच्छीघ्रं तु भोगच्छ त्वमेव पुरुषाधम / त्वया मे कृत्यदोषस्य हानिश्च न भविष्यति
Transliteration
tasmācchīghraṃ tu bhogaccha tvameva puruṣādhama / tvayā me kṛtyadoṣasya hāniśca na bhaviṣyati
Translation
కాబట్టి, ఓ పురుషాధమా, నీవే త్వరగా భోగఫలాన్ని అనుభవించు; నీ వల్ల నా కర్తవ్యదోషం తొలగదు।
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान/Ablative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
भोगच्छenjoy (it)! / partake!
भोगच्छ:
Kriya (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; छन्दसि/संहितायां रूपम् (भुङ्क्ष्व/भुङ्क्ष्व इत्यर्थे)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवalone/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
पुरुषाधमO lowest of men
पुरुषाधम:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootपुरुष-अधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (पुरुषेषु अधमः)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण/Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)
कृत्यदोषस्यof the fault of (my) deed
कृत्यदोषस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकृत्य-दोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (कृत्यस्य दोषः)
हानिःloss, diminution
हानिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद