Shloka 34
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तस्मादितस्त्वयाद्यैव गन्तुमन्यत्र युज्यते / न चेद्भवति मे हानिः स्वकृतेर्नियमस्य च
Transliteration
tasmāditastvayādyaiva gantumanyatra yujyate / na cedbhavati me hāniḥ svakṛterniyamasya ca
Translation
కాబట్టి నీవు ఈరోజే ఇక్కడి నుంచి మరొక చోటికి వెళ్లడం సముచితం; లేకపోతే నా స్వయంకృత నియమానికి భంగం కలిగి నాకు హాని జరుగుతుంది।
Word by Word
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन
इतस्from here
इतस्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अपादानार्थक (denoting 'from here')
त्वयाby you
त्वया:
कर्ता (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया विभक्ति, एकवचन
अद्यtoday
अद्य:
कालाधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of time)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
कर्म (Object of 'yujyate'/कर्म)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formकृदन्त (तुमुन्-प्रत्यय, infinitive), अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable infinitive)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
युज्यतेis fitting/appropriate
युज्यते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive sense: 'is proper/is fitting')
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय (conditional particle)
भवतिbecomes/occurs
भवति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me/of me
मे:
सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
हानिःloss/harm
हानिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
स्व-कृतेःof (my) own act/deed
स्व-कृतेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृति (प्रातिपदिक); स्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
नियमस्यof the vow/discipline
नियमस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Coordination/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)