Shloka 81
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्
Transliteration
cintayāmāsa tadrūpaṃ devadevasya bhārgavaḥ / nityaṃ śuddhaṃ sadā śāntamatīndriyamanaupamam
Translation
భార్గవుడు దేవదేవుని ఆ రూపాన్నే చింతించాడు—అది నిత్యం శుద్ధం, సదా శాంతం, ఇంద్రియాతీతం, అనుపమం.
Word by Word
चिन्तयामासhe contemplated
चिन्तयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्-रूपम्that form
तत्-रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत् + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘that form’)
देव-देवस्यof the God of gods
देव-देवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषः (‘of the god of gods’)
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-नाम
नित्यम्eternal/always
नित्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (used adverbially) / or प्रथमा/द्वितीया as predicate adjective; ‘eternal/always’
शुद्धम्pure
शुद्धम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सदाalways
सदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb)
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अतीन्द्रियम्beyond the senses
अतीन्द्रियम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘beyond the senses’)
अनौपमम्incomparable
अनौपमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + अनुपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन