Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः / अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्
Transliteration
araṇyadevatānāṃ ca caretīnāmitastataḥ / alaktakarasaklinnacaraṇāṅkitabhūtalam
Translation
అరణ్యదేవతలూ చరేతీలూ నడిచిన చోటల్లా అలక్తకరసంతో తడిసిన పాదముద్రలతో భూమి గుర్తింపబడింది.
Word by Word
अरण्य-देवतानाम्of the forest-deities
अरण्य-देवतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग (देवता) — “of the forest-deities”
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
चरेतीनाम्of the caretīs (female wanderers)
चरेतीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचरेती (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग — “of the female wanderers/forest-nymphs (caretīs)”
इतस्here, from here/around here
इतस्:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
ततःthere, thence/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: thence/thereafter)
अलक्त-कर-सक्लिन्न-चरण-अङ्कित-भूतलम्the ground marked by feet moistened with lac-dye
अलक्त-कर-सक्लिन्न-चरण-अङ्कित-भूतलम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootअलक्त (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक) + सक्लिन्न (प्रातिपदिक) + चरण (प्रातिपदिक) + अङ्कित (कृदन्त; अङ्क् धातु) + भूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण — “(ground) marked by feet moistened with lac-dye applied by hands”