Shloka 72
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
तीर्थादीनां फलं प्राप्य दानादीनां च सर्वशः / मोक्षोपायं लभेच्छ्रेष्ठं स्वर्गोपायं न संशयः / इह चापि परा पुष्ठिस्तस्मात्कुर्वीत नित्यशः
Transliteration
tīrthādīnāṃ phalaṃ prāpya dānādīnāṃ ca sarvaśaḥ / mokṣopāyaṃ labhecchreṣṭhaṃ svargopāyaṃ na saṃśayaḥ / iha cāpi parā puṣṭhistasmātkurvīta nityaśaḥ
Translation
అతడు తీర్థసేవనాది ఫలమును, దానాదుల సమస్త ఫలమును పొందుతాడు. మోక్షానికి శ్రేష్ఠమైన ఉపాయమును, స్వర్గానికి ఉపాయమును కూడా నిస్సందేహంగా పొందుతాడు. ఈ లోకంలోనూ పరమ పుష్టి కలుగుతుంది; అందుకే దీనిని నిత్యం చేయవలెను.
Word by Word
तीर्थ-आदीनाम्of pilgrimages etc.
तीर्थ-आदीनाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘आदि’समास (etc.)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having obtained’
दान-आदीनाम्of gifts/charity etc.
दान-आदीनाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘etc.’ sense
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सर्वशःin every way
सर्वशः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (in every way/altogether)
मोक्ष-उपायम्means to liberation
मोक्ष-उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
श्रेष्ठम्excellent
श्रेष्ठम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘उपायम्’)
स्वर्ग-उपायम्means to heaven
स्वर्ग-उपायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नno / not
न:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण/देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here/in this world)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक-अव्यय (also/even)
पराsupreme
परा:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
पुष्टिःnourishment/prosperity
पुष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इत्यव्ययीभाव (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)
कुर्वीतshould do
कुर्वीत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
नित्यशःalways
नित्यशः:
Adhikarana (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formकाल/प्रकारवाचक-अव्यय (constantly/regularly)