Shloka 61
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
योगेश्वराणामा क्रोशं शृणुयाद्यो यतात्मनाम् / सहि कालं चिरं मज्जेन्नरके नात्र संशयः / कुंभीपाकेषु पच्यन्ते जिह्वाच्छेदे पुनः पुनः
Transliteration
yogeśvarāṇāmā krośaṃ śṛṇuyādyo yatātmanām / sahi kālaṃ ciraṃ majjennarake nātra saṃśayaḥ / kuṃbhīpākeṣu pacyante jihvācchede punaḥ punaḥ
Translation
జితేంద్రియులైన యోగీశ్వరుల నిందను వినువాడు నిస్సందేహముగా చిరకాలము నరకమున మునిగియుండును. వారు కుంభీపాక నరకమున పచించబడుదురు మరియు వారి నాలుకలు మాటిమాటికి కోయబడును.
Word by Word
योगेश्वराणाम्of the yogic lords
योगेश्वराणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोगेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (योग + ईश्वर)
आloudly/indeed
आ:
Upapada (उपपद/particle)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; here as intensifier with क्रोशम् (crying out)
क्रोशम्a cry/abuse
क्रोशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
शृणुयात्should hear/listen (to)
शृणुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
यतात्मनाम्of the self-restrained (sages)
यतात्मनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयतात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; बहुव्रीहिः (यतः आत्मा येषाम् = self-controlled)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
कालम्time
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; काल-परिमाण (duration)
चिरम्for long
चिरम्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
मज्जेत्would sink/be immersed
मज्जेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमज्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
नno
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुंभीपाकेषुin Kumbhīpāka hells
कुंभीपाकेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुंभीपाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; तत्पुरुषः (कुंभी + पाक = pot-boiling hell)
पच्यन्तेare cooked
पच्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: are cooked)
जिह्वाच्छेदेin (the torment of) tongue-cutting
जिह्वाच्छेदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजिह्वा + छेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (जिह्वायाः छेदः)
पुनःagain
पुनः:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति (repetition for emphasis)