Shloka 12
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
शंयुरुवाच गयादीनां फलं तात ब्रूहि मे परिपृच्छतः / दातॄणां चैव यत्पुण्यं निखिलेन प्रवीहि मे
Transliteration
śaṃyuruvāca gayādīnāṃ phalaṃ tāta brūhi me paripṛcchataḥ / dātṝṇāṃ caiva yatpuṇyaṃ nikhilena pravīhi me
Translation
శంయుడు అన్నాడు—తాతా! గయాది తీర్థాల ఫలాన్ని నేను అడుగుతున్నాను, నాకు చెప్పండి. అలాగే దాతల పుణ్యాన్ని కూడా సంపూర్ణంగా వివరించండి.
Word by Word
शंयुःŚaṃyu
शंयुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशंयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; speaker-name
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गयादीनाम्of Gayā and the like
गयादीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगया-आदि (प्रातिपदिक; components: गया + आदि)
Formस्त्रीलिङ्ग (गया), षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; ‘of Gayā etc.’
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
तातdear sir/father
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; address
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; ‘to me’
परिपृच्छतःof (me) who is asking
परिपृच्छतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपरि-√पृच्छ् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘of (me) asking’
दातॄणाम्of the donors
दातॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; agent noun ‘givers’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
यत्which
यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative ‘which’ qualifying पुण्यम्
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
निखिलेनcompletely
निखिलेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; adverbial-instrument ‘completely/entirely’
प्रवीहिexplain
प्रवीहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√ब्रू/√वच् (धातु; √ब्रू)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘tell forth’
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन