Shloka 58
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
अन्यच्च दधिसर्पिर्भ्यां शिष्टं पुत्राय नान्यथा / अवशेषं तु दातव्यमन्नाद्यं तु विशेषतः
Transliteration
anyacca dadhisarpirbhyāṃ śiṣṭaṃ putrāya nānyathā / avaśeṣaṃ tu dātavyamannādyaṃ tu viśeṣataḥ
Translation
దధి మరియు నెయ్యి నుండి మిగిలినది కుమారునికే ఇవ్వాలి, ఇతరులకు కాదు. అయితే మిగతా అవశేషాన్ని దానం చేయాలి—ప్రత్యేకంగా అన్నాదులను.
Word by Word
अन्यत्something else/another (item)
अन्यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (अपरं वस्तु)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
दधिसर्पिर्भ्याम्with curd and ghee
दधिसर्पिर्भ्याम्:
Karaṇa (करण/instrument/with respect to)
TypeNoun
Rootदधि + सर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), द्विवचन; समासः—दधिसर्पिस् (द्वन्द्व)
शिष्टम्the remainder
शिष्टम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘remainder/leftover’
पुत्रायto the son
पुत्राय:
Sampradāna (सम्प्रदान/recipient)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: otherwise)
अवशेषम्the remaining portion
अवशेषम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअवशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अत्र द्वितीया (what remains)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
दातव्यम्should be given
दातव्यम्:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त—तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘to be given/should be given’
अन्नाद्यम्food and similar items
अन्नाद्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्न + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—अन्नाद्य (द्वन्द्व: ‘food and the like’)
तुindeed/especially
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्यय
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb: particularly)