Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 53
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
नार्हतस्तावपि श्राद्धं द्विजो यश्चैव वार्धुषी / स्त्रियो रक्तान्तरा येषां परदारपराश्च ये
Transliteration
nārhatastāvapi śrāddhaṃ dvijo yaścaiva vārdhuṣī / striyo raktāntarā yeṣāṃ paradāraparāśca ye
Translation
శ్రాద్ధంలో వడ్డీ వ్యాపారం చేసే ద్విజుడూ అర్హుడు కాదు. ఎవరి స్త్రీలు రజస్వలగా (అశౌచంలో) ఉంటారో, మరియు పరస్త్రీలపై ఆసక్తి కలవారో—వారూ అర్హులు కారు.
Word by Word
नnot
न:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
अर्हतःare fit/deserve
अर्हतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन; परस्मैपद
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
अपिalso
अपि:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
द्विजःa twice-born (Brahmin etc.)
द्विजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
एवindeed
एव:
Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
वार्धुषीusury/interest (money-lending)
वार्धुषी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवार्धुषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘वार्धुषी’ = व्याज/वृद्धि (interest/usury) (कर्मपद)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
रक्त-अन्तराःhaving (their) inner nature stained with passion/blood-red within
रक्त-अन्तराः:
Predicate/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः (येषां अन्तरं रक्तम्/रक्तेन अन्तरितम्)
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक/स्त्री (सर्वलिङ्ग), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
पर-दार-पराःintent on others' wives
पर-दार-पराः:
Predicate/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः (परदारेषु पराः = devoted to others' wives)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम