Shloka 90
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
मृदा प्रक्षाल्यहस्तौ तु कुर्याच्छौचं च मानवः / प्रक्षाल्य चाद्भिः स्नात्वा तु हस्तौ चैव पुनर्मृदा
Transliteration
mṛdā prakṣālyahastau tu kuryācchaucaṃ ca mānavaḥ / prakṣālya cādbhiḥ snātvā tu hastau caiva punarmṛdā
Translation
మనిషి మట్టితో చేతులు కడిగి శౌచం చేయాలి. తరువాత నీటితో స్నానం చేసి చేతులు కడిగి మళ్లీ మట్టితో శుద్ధి చేసుకోవాలి.
Word by Word
मृदाwith clay/earth
मृदा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमृद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
प्रक्षाल्यhaving washed
प्रक्षाल्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootप्र + क्षल् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having washed’
हस्तौ(the) two hands
हस्तौ:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन; Accusative dual
तुindeed/then
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis/contrast
कुर्यात्should do/perform
कुर्यात्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular optative
शौचम्purification/cleanliness
शौचम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मानवःa man/person
मानवः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
प्रक्षाल्यhaving washed
प्रक्षाल्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootप्र + क्षल् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having washed’
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अद्भिःwith water
अद्भिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural (irregular stem: अद्भि-)
स्नात्वाhaving bathed/washed
स्नात्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having bathed/washed’
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
हस्तौ(the) two hands
हस्तौ:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, द्विवचन; Accusative dual
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवjust/indeed
एव:
सम्बन्धसूचक (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण अव्यय (adverb)
मृदाwith clay (again)
मृदा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमृद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular