Shloka 49
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
श्वसूकरोप संसृष्टं दीर्घरोगिभिरेव च / पतितैर्मलिनैश्चैव न द्रष्टव्यं कथञ्चन
Transliteration
śvasūkaropa saṃsṛṣṭaṃ dīrgharogibhireva ca / patitairmalinaiścaiva na draṣṭavyaṃ kathañcana
Translation
కుక్క-సూకరాల సంగమంలో ఉన్నవారు, దీర్ఘరోగులు, పతితులు మరియు మలినులు—వారిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చూడకూడదు।
Word by Word
श्वसूकरोपwith dogs and pigs (in contact)
श्वसूकरोप:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootश्वन् + सूकर + उप (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formसमासपूर्वपद-समूहः; ‘श्वसूकर’ (द्वन्द्व-प्रायः) + ‘उप’ (उपसर्ग/अव्यय-तुल्य) इति; अर्थतः ‘श्वसूकर-उपसंसृष्ट’ इत्यस्य पूर्वभागः; (dog/pig-related, near/with)
संसृष्टम्mixed/contaminated
संसृष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + सृज्/सृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘mixed/contaminated’
दीर्घरोगिभिःwith long-ill people
दीर्घरोगिभिः:
Saha/Instrument (सह/करण)
TypeNoun
Rootदीर्घ + रोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन; कर्मधारयः (दीर्घः रोगः यस्य/ये = long-ill persons)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पतितैःwith fallen/outcaste persons
पतितैः:
Saha/Instrument (सह/करण)
TypeNoun
Rootपतित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
मलिनैःimpure/dirty
मलिनैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमलिन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (पतितैः इत्यस्य)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
द्रष्टव्यम्should be seen
द्रष्टव्यम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle: ‘to be seen/should be seen’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निषेधेन ‘न द्रष्टव्यम्’ = should not be seen
कथञ्चनin any way (at all)
कथञ्चन:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formनिषेध-पर्याय/प्रकार-अव्यय (adverb: in any way/at all)