Shloka 46
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
ब्राह्मं कृतयुगं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्र्रियं युगम् / वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्
Transliteration
brāhmaṃ kṛtayugaṃ proktaṃ tretā tu kṣatrriyaṃ yugam / vaiśyaṃ dvāparamityāhuḥ śūdraṃ kaliyugaṃ smṛtam
Translation
కృతయుగం బ్రాహ్మణప్రధానమని, త్రేతా యుగం క్షత్రియప్రధానమని చెప్పబడింది. ద్వాపరం వైశ్యప్రధానమని, కలియుగం శూద్రప్రధానమని స్మృతిలో ఉంది।
Word by Word
ब्राह्मम्Brahminical
ब्राह्मम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)
कृतयुगम्the Kṛta age
कृतयुगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृत + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः (kṛta-śabda-viśiṣṭaṃ yugam)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (is) said/declared
त्रेताTretā (age)
त्रेता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle)
क्षत्रियम्Kṣatriya-like
क्षत्रियम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
युगम्age
युगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वैश्यम्Vaiśya-like
वैश्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
द्वापरम्Dvāpara (age)
द्वापरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपण-अव्यय (quotative particle)
आहुःthey say
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
शूद्रम्Śūdra-like
शूद्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
कलियुगम्the Kali age
कलियुगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकलि + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (kali-viśiṣṭaṃ yugam)
स्मृतम्is regarded
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (is) remembered/considered