Shloka 91
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
पिण्डं गृह्णति हि सतां न गृह्णात्यसतां सदा / अतिप्रदीप्तैर्भुजगैर्भोक्तुमन्नं न शक्यते
Transliteration
piṇḍaṃ gṛhṇati hi satāṃ na gṛhṇātyasatāṃ sadā / atipradīptairbhujagairbhoktumannaṃ na śakyate
Translation
సత్పురుషుల పిండాన్ని అక్కడ స్వీకరిస్తారు, అసత్పురుషులదాన్ని ఎప్పుడూ కాదు; అతి దహించే సర్పాల మధ్య అన్నం భుజించడం ఎలా అసాధ్యమో అలా।
Word by Word
पिण्डम्rice-ball offering (piṇḍa)
पिण्डम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गृह्णतिaccepts/takes
गृह्णति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
सताम्of the good/virtuous
सताम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
गृह्णातिaccepts/takes
गृह्णाति:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
असताम्of the wicked/impure
असताम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
अति-प्रदीप्तैःby very blazing
अति-प्रदीप्तैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + प्रदीप्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘भुजगैः’ इत्यस्य विशेषणम्
भुजगैःby serpents
भुजगैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootभुजग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
भोक्तुम्to eat
भोक्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) → भोक्तुम् (तुमुन्)
Formकृदन्त; तुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थक
अन्नम्food
अन्नम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
शक्यतेis possible
शक्यते:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)