Shloka 72
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
यमस्य भगिनी पुष्या मार्त्तण्डदुहिता शुभा / तत्राक्षयं सदा श्राद्धं पितृभिः पूर्वकीर्त्तितम्
Transliteration
yamasya bhaginī puṣyā mārttaṇḍaduhitā śubhā / tatrākṣayaṃ sadā śrāddhaṃ pitṛbhiḥ pūrvakīrttitam
Translation
యముని సోదరి, శుభమైన మార్తండ కుమార్తె పుష్యా—ఆ స్థలంలో శ్రాద్ధం ఎల్లప్పుడూ అక్షయ ఫలమని పితృదేవతలు పూర్వమే ప్రకటించారు.
Word by Word
यमस्यof Yama
यमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular
भगिनीsister
भगिनी:
कर्ता (कर्ता/Kartā)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
पुष्याPuṣyā
पुष्या:
समानााधिकरण (Apposition to भगिनी)
TypeNoun
Rootपुष्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; proper name/epithet
मार्तण्डदुहिताdaughter of Mārtaṇḍa (the Sun)
मार्तण्डदुहिता:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootमार्तण्डदुहिता (प्रातिपदिक; मार्तण्ड + दुहिता)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; तत्पुरुष-समास ‘daughter of Mārtaṇḍa (Sun)’
शुभाauspicious
शुभा:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; विशेषण (of भगिनी/पुष्या)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (देश/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक; अ- + क्षय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; Accusative singular; विशेषण (of श्राद्धम्)
सदाalways
सदा:
सम्बन्ध (काल/Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण/adverb of time
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (कर्म/Karma)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Nominative/Accusative singular
पितृभिःby the ancestors
पितृभिः:
कर्ता (करणे/Agent in passive; ‘by’)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; Instrumental plural
पूर्वकीर्तितम्previously declared
पूर्वकीर्तितम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier / predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपूर्वकीर्तित (कृदन्त; √कीर्त् (धातु) + पूर्व, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle; तत्पुरुष-समास ‘previously mentioned’; agrees with श्राद्धम्