Shloka 129
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
महोदधौ गवां गोष्टे संगमेषु वनेषु च / सुसंमृष्टोपलिप्तेषु त्दृद्येषु सुरभिष्वथ
Transliteration
mahodadhau gavāṃ goṣṭe saṃgameṣu vaneṣu ca / susaṃmṛṣṭopalipteṣu tdṛdyeṣu surabhiṣvatha
Translation
మహాసముద్ర తీరంలో, గోవుల గోశాలలో, సంగమస్థలాల్లో మరియు వనాల్లో; బాగా మృదువుగా లేపి, దృఢంగా, సువాసనగా ఉన్న చోట్ల।
Word by Word
महा-उदधौin the great ocean
महा-उदधौ:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कर्मधारय-समासः ‘महान् उदधिः’
गवाम्of cows
गवाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
गोष्टेin a cowshed/cow-pen
गोष्टे:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootगोष्ट (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
संगमेषुat confluences/meeting-places
संगमेषु:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
वनेषुin forests
वनेषु:
अधिकरण (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
सु-संमृष्ट-उपलिप्तेषुin places well-smeared and plastered
सु-संमृष्ट-उपलिप्तेषु:
विशेषण (to locatives)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्ग/उपपद) + सम्√मृश् (धातु) + उप√लिप् (धातु)
Formबहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत्; सप्तमी (7th), बहुवचन; नपुंसक/पुं/स्त्री—सप्तमी-बहुवचन रूपम् (अधिकरण-सम्बद्धम्). कृदन्त-द्वयम्: ‘संमृष्ट’ (क्त/PPP) + ‘उपलिप्त’ (क्त/PPP), ‘सु’ उपपदेन विशेषितम्
त्दृद्येषुin firm/solid (places)
त्दृद्येषु:
विशेषण (to locatives)
TypeAdjective
Rootदृढ्य (प्रातिपदिक)
Form(पाठदोष-संशयः: ‘दृढ्येषु/दृढेषु’); सप्तमी (7th), बहुवचन
सुरभिषुin fragrant (places)
सुरभिषु:
अधिकरण/विशेषण (locative set)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Form(पाठः: सुरभिष्वथ = सुरभिषु + अथ); सप्तमी (7th), बहुवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/वाक्योपपादन
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक/प्रस्तावक-निपात (then/now)