Shloka 121
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
चन्द्रभागा च सिद्धुश्च शुभे मानससंभवे / सागरं पश्चिमं यातो दिव्यः सिंधुनदो वरः
Transliteration
candrabhāgā ca siddhuśca śubhe mānasasaṃbhave / sāgaraṃ paścimaṃ yāto divyaḥ siṃdhunado varaḥ
Translation
శుభమైన మానససరోవరంలో పుట్టిన చంద్రభాగా మరియు సిద్ధు—ఈ దివ్య శ్రేష్ఠ సింధునది పశ్చిమ సముద్రాన్ని చేరుతుంది.
Word by Word
candrabhāgāChandrabhaga (river)
candrabhāgā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandra + bhāgā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चन्द्रस्य भागा/भागवत्-नदी)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
sindhuḥSindhu (river)
sindhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsindhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
śubhein the auspicious (place)
śubhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे (locative)
mānasa-saṃbhaveat the origin from (Lake) Manasa
mānasa-saṃbhave:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmānasa + saṃbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (मानसात् सम्भवः)
sāgaramto the ocean
sāgaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
paścimamwestern
paścimam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpaścima (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yātaḥwent/has gone
yātaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyāta (कृदन्त; √yā धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), गत्यर्थे—'gone/has gone'
divyaḥdivine
divyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
siṃdhunadaḥthe river Sindhu
siṃdhunadaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsiṃdhu + nada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सिन्धोः नदः)
varaḥexcellent
varaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन