Shloka 101
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
वाराणस्यां नगर्यां च देयं श्राद्धं प्रयत्नतः / तत्र योगेश्वरो नित्यं तस्यां दत्तमथाक्षयम्
Transliteration
vārāṇasyāṃ nagaryāṃ ca deyaṃ śrāddhaṃ prayatnataḥ / tatra yogeśvaro nityaṃ tasyāṃ dattamathākṣayam
Translation
వారణాసీ నగరంలో కూడా శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం దేయము. అక్కడ యోగేశ్వరుడు నిత్యం నివసించుచున్నాడు; అందువల్ల అక్కడ ఇచ్చినది అక్షయమగును.
Word by Word
वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — Locative singular
नगर्याम्in the city
नगर्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — Locative singular
चand
च:
वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
देयम्to be offered
देयम्:
विधेय-विशेषण (Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘to be given’ (agreeing with श्राद्धम्)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nom./Acc. singular
प्रयत्नतःearnestly
प्रयत्नतः:
क्रिया-विशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) — ‘with effort/earnestly’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
योगेश्वरःthe Lord of Yoga (Śiva)
योगेश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयोग + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — Nominative singular; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘योगानाम् ईश्वरः’)
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रिया-विशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक एकवचन (adverbial accusative)
तस्याम्in that (place)
तस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — Locative singular (pronoun)
दत्तम्(when) offered
दत्तम्:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘given/offered’ (refers to śrāddha)
अथthen
अथ:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक/प्रारम्भार्थक अव्यय (then/now)
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nom./Acc. singular; विधेयविशेषण (predicative)