Shloka 28
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
पितॄणां हि भवेदेतत्साक्षादिव हुतं हविः / ब्रह्मणानां सहस्रस्य योगस्थं ग्रासयेद्यदि
Transliteration
pitṝṇāṃ hi bhavedetatsākṣādiva hutaṃ haviḥ / brahmaṇānāṃ sahasrasya yogasthaṃ grāsayedyadi
Translation
ఇది పితృదేవులకు ప్రత్యక్ష హోమంలో హవిస్సు అర్పించినట్లే అవుతుంది—యోగస్థుడైన ఒక బ్రాహ్మణునికి సహస్ర బ్రాహ్మణులకు సమానంగా గ్రాసం పెట్టినట్లయితే.
Word by Word
पितॄणाम्of the Pitṛs
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (indeed)
भवेत्would be / should be
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विषय/प्रत्यय (this act)
साक्षात्directly
साक्षात्:
Adhikarana (अधिकरण/manner)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (directly, manifestly)
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (like/as if)
हुतम्offered
हुतम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Rootहु (धातु) → हुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘offered’
हविःoblation
हविः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ब्रह्मणानाम्of Brahmins
ब्रह्मणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
सहस्रस्यof a thousand
सहस्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
योगस्थम्one established in yoga
योगस्थम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootयोग + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; स्था/स्था-धात्वर्थ ‘standing’ as adjective)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (योगे स्थः)
ग्रासयेत्should feed
ग्रासयेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) ‘cause to eat/feed’
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तवाचक-अव्यय (conditional conjunction)