Shloka 23
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
इष्टेनान्नेन भक्ष्यैश्च भोजयेच्च यथाविधि / निवेद्यं केचिदिच्छन्ति जीवन्त्यपि हि यत्नतः
Transliteration
iṣṭenānnena bhakṣyaiśca bhojayecca yathāvidhi / nivedyaṃ kecidicchanti jīvantyapi hi yatnataḥ
Translation
ఇష్టమైన అన్నంతోను భక్ష్యాలతోను విధివిధానంగా భోజనం పెట్టాలి. కొందరు నివేద్యాన్ని కోరుతారు; వారు శ్రమతో జీవనాన్ని కొనసాగిస్తారు.
Word by Word
इष्टेनwith chosen/approved
इष्टेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक; इष्/यज्-सम्बद्ध ‘desired/offered’)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन — Instrumental, Singular; ‘with desired/approved’ (qualifying ‘अन्नेन’)
अन्नेनwith food
अन्नेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन — Neuter, Instrumental, Singular
भक्ष्यैःwith eatables
भक्ष्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Instrumental, Plural
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) (णिच्)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (causative) — Optative, 3rd person, Singular; ‘should cause to eat/feed’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
यथा-विधिas prescribed
यथा-विधि:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + विधि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण — adverbial compound ‘according to rule’
निवेद्यम्an offering (to be presented)
निवेद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनि + विद् (धातु) + यत् (कृत्प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative/Nominative, Singular; ‘that which is to be offered’ (object of इच्छन्ति)
केचित्some people
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; ‘some (people)’
इच्छन्तिdesire
इच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — Present, 3rd person, Plural, Parasmaipada
जीवन्तिlive
जीवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — Present, 3rd person, Plural, Parasmaipada
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात — particle ‘also/even’
हिindeed
हि:
Sambandha/Hetu (सम्बन्ध/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअवधारण/हेतुवाचक निपात — particle ‘indeed/for’
यत्नतःearnestly
यत्नतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) — adverb ‘with effort/earnestly’