Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
भविष्यति मनुष्येषु सत्यमे तद्ब्रुवामहे / माल्यैर्गन्धैस्तथान्नेन युष्मानग्रे ऽर्च्चयिष्यति /१ १२।१२// अग्रे दत्त्वा तु युष्माकमस्माकं दास्यते ततः / विसर्जनमथास्माकं पूर्वं पश्चात्तु दैवतम्
Transliteration
bhaviṣyati manuṣyeṣu satyame tadbruvāmahe / mālyairgandhaistathānnena yuṣmānagre 'rccayiṣyati /1 12.12// agre dattvā tu yuṣmākamasmākaṃ dāsyate tataḥ / visarjanamathāsmākaṃ pūrvaṃ paścāttu daivatam
Translation
మనుష్యులలో ఇదే జరుగుతుంది—మేము సత్యమే చెబుతున్నాం. వారు పుష్పమాలలు, సుగంధాలు, అన్నంతో ముందుగా మీకు అర్చన చేస్తారు. ముందుగా మీకు సమర్పించి తరువాత మాకు ఇస్తారు; మొదట మా విసర్జనం, తరువాత దేవతలది.
Word by Word
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
क्रिया (kriyā)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Future); प्रथमपुरुष एकवचन
मनुष्येषुamong humans
मनुष्येषु:
अधिकरण (adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (Locative plural)
सत्यम्true
सत्यम्:
प्रकार/विधेय (predicate)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय (predicate nominal)
एO!/indeed
ए:
सम्बोधन (address particle)
TypeIndeclinable
Rootए (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन/आमन्त्रण-निपात (vocative particle, emphatic)
तत्that
तत्:
कर्म (karma; object of ब्रुवामहे)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
ब्रुवामहेwe say
ब्रुवामहे:
क्रिया (kriyā)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट् (Present); उत्तमपुरुष बहुवचन; आत्मनेपद
माल्यैःwith garlands
माल्यैः:
करण (karaṇa)
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instrumental plural)
गन्धैःwith fragrances
गन्धैः:
करण (karaṇa)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन
तथाand also
तथा:
सम्बन्धसूचक (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक
अन्नेनwith food
अन्नेन:
करण (karaṇa)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन
युष्मान्you (pl.)
युष्मान्:
कर्म (karma)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन
अग्रेfirst/in front
अग्रे:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देश/क्रमवाचक (adverb: first/in front)
अर्चयिष्यतिwill worship
अर्चयिष्यति:
क्रिया (kriyā)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलृट् (Future); प्रथमपुरुष एकवचन; परस्मैपद
अग्रेfirst
अग्रे:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
Formअव्यय; क्रमवाचक (first)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
पूर्वक्रिया (pūrvakriyā)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वान्त/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having given)
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
युष्माकम्of you
युष्माकम्:
सम्बन्ध (ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन (Genitive plural)
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
सम्बन्ध (ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन
दास्यतेwill be given
दास्यते:
क्रिया (kriyā)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (Future); प्रथमपुरुष एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (will be given)
ततःthereafter
ततः:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक/तसिल् (thereafter)
विसर्जनम्dismissal/visarjana
विसर्जनम्:
कर्ता (kartā; predicate nominal with implied 'bhavati')
TypeNoun
Rootवि + सृज् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त)
Formकृदन्त (ल्युट्; क्रियानाम); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्धसूचक (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
अस्माकम्of us
अस्माकम्:
सम्बन्ध (ṣaṣṭhī-sambandha)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन
पूर्वम्first
पूर्वम्:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययभाव)
Formअव्यय; क्रमवाचक (first)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
क्रियाविशेषण (kriyā-viśeṣaṇa)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (afterwards)
तुand/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
दैवतम्the deity offering (to gods)
दैवतम्:
कर्ता (kartā; predicate nominal)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन