Shloka 80
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
प्राग्दक्षिणाग्रान्नियतो विधि चाप्यत्र वक्ष्यति / न दीनो नापि वा क्रुद्धो न चैवान्यमना नरः / एकत्र चाधाय मनः श्राद्धं कुर्यात्समाहितः
Transliteration
prāgdakṣiṇāgrānniyato vidhi cāpyatra vakṣyati / na dīno nāpi vā kruddho na caivānyamanā naraḥ / ekatra cādhāya manaḥ śrāddhaṃ kuryātsamāhitaḥ
Translation
ఇక్కడ విధి ఏమనగా కుశాగ్రాలు తూర్పు-దక్షిణ దిశగా నియతంగా ఉండాలి. మనిషి దుఃఖితుడై గానీ, క్రోధితుడై గానీ, చిత్తభ్రాంతుడై గానీ కాక, ఏకాగ్రుడై శ్రాద్ధం చేయాలి.
Word by Word
prākeastward/forward
prāk:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
Formअव्यय; दिक्-प्रवचन (directional adverb)
dakṣiṇāgrānhaving tips to the south (i.e., with southern ends)
dakṣiṇāgrān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa + agra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दक्षिणम् अग्रं येषाम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
niyataḥrestrained, disciplined
niyataḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeAdjective
Rootniyata (कृदन्त; √yam धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) अर्थे ‘restrained/regulated’
vidhiḥthe rule/procedure
vidhiḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
vakṣyatiwill state
vakṣyati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
dīnaḥdejected, poor-spirited
dīnaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
apieven
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
vāor
vā:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle)
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkruddha (कृदन्त; √krudh धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
evaindeed
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
anya-manāḥdistracted (having mind elsewhere)
anya-manāḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya + manas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (अन्यं मनः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
naraḥa man (the performer)
naraḥ:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ekatrain one place, on one point
ekatra:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootekatra (अव्यय)
Formअव्यय; देश/एकाग्रता-वाचक (adverb: in one place)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ādhāyahaving fixed/placed
ādhāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√dhā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having placed/fixed’
manaḥmind
manaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative) एकवचन (also nominative possible; here object of ādhāya)
śrāddhamthe śrāddha rite
śrāddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kuryātshould perform
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
samāhitaḥcomposed, concentrated
samāhitaḥ:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-hita (कृदन्त; √dhā धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) अर्थे ‘collected/attentive’