Shloka 112
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
समिद्भिः षट्फलेयाभिर्जुहुयाद्यो हुताशनम् / फलं यत्कर्मणस्तस्य तन्मे निगदतः शृणु
Transliteration
samidbhiḥ ṣaṭphaleyābhirjuhuyādyo hutāśanam / phalaṃ yatkarmaṇastasya tanme nigadataḥ śṛṇu
Translation
ఎవడు షట్ఫలేయ సమిధలతో హుతాశనునికి ఆహుతి సమర్పిస్తాడో, అతని కర్మఫలాన్ని నేను చెప్పేది విను.
Word by Word
समिद्भिःwith samidh sticks
समिद्भिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन — ‘with fuel-sticks’
षट्फलेयाभिःwith six-fruited (samidh)
षट्फलेयाभिः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या) + फलेय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन — द्विगु-समास: ‘षट् फलानि यस्याः/यासां ताः’ (six-fruited kind)
जुहुयात्should offer
जुहुयात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√हु (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘should offer (into fire)’
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — सम्बन्धसूचक सर्वनाम
हुताशनम्the fire (hutāśana)
हुताशनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहुत + अशन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग: ‘हुतं अश्नाति’ इति; अग्निः
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म/Result-content)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘result’
यत्which
यत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — सम्बन्धसूचक सर्वनाम: ‘which’
कर्मणःof the rite
कर्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘of the act/rite’
तस्यof that (person)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — ‘of him/its’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘that (result)’
मेto me / my
मे:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), एकवचन — ‘my/to me’
निगदतःof (me) speaking
निगदतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeVerb
Rootनिगदत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गद् (धातु) + नि, शतृ)
Formवर्तमान-कृदन्त (present participle, शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन — ‘of (me) who is telling’
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन — ‘hear!’