Shloka 86
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
सर्वकामसमृद्धेषु द्विजास्तान्भावयन्त्युत / एतेषां मानसी कन्या योगोत्पत्तिरितिश्रुता
Transliteration
sarvakāmasamṛddheṣu dvijāstānbhāvayantyuta / eteṣāṃ mānasī kanyā yogotpattiritiśrutā
Translation
సర్వకామసమృద్ధ లోకాలలో ద్విజులు వారిని ధ్యానిస్తారు. వీరి మానసీ కన్య ‘యోగోత్పత్తి’ అని ప్రసిద్ధి.
Word by Word
sarvakāmasamṛddheṣuin (realms) abundant with all desires
sarvakāmasamṛddheṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootsarva + kāma + samṛddha (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (all-desire-fulfilled/abundant); विशेषण (अधिकरणविशेषण)
dvijāḥthe twice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tānthem
tān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
bhāvayantithey honor/propitiate (cause to be favorable)
bhāvayanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु) → bhāvaya (णिच् causative)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)
utaalso/and
uta:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootuta (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/विशेषार्थ
eteṣāmof these
eteṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
mānasīmind-born
mānasī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (born of mind/mental)
kanyādaughter/maiden
kanyā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yogotpattiḥYoga-utpatti (origin of yoga)
yogotpattiḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootyoga + utpatti (प्रातिपदिक); समास
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थ (yogasya utpattiḥ)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-कारक निपात (quotative particle)
śrutāis heard/known (as)
śrutā:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootśru (धातु) → śruta (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय