Shloka 4
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
विराजस्य द्विजश्रेष्ठा वैराजा इति विश्रुताः / एते वै पितरस्तात योगानां योगवर्धनाः
Transliteration
virājasya dvijaśreṣṭhā vairājā iti viśrutāḥ / ete vai pitarastāta yogānāṃ yogavardhanāḥ
Translation
హే ద్విజశ్రేష్ఠా! విరాజునకు చెందిన వీరు ‘వైరాజ’ అని ప్రసిద్ధులు. హే తాతా! వీరే పితరులు, యోగముల వృద్ధిని కలిగించువారు.
Word by Word
विराजस्यof Virāj
विराजस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootविराज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular)
द्विजश्रेष्ठाःbest of the twice-born
द्विजश्रेष्ठाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa: ‘best among the twice-born’)
वैराजाःVairājas
वैराजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवैराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
विश्रुताःare renowned/are known
विश्रुताः:
Kriya (क्रिया/Predicative participle)
TypeVerb
Rootवि-श्रु (धातु)
Formक्त (past passive participle/कृदन्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (demonstrative pronoun)
वैindeed
वै:
Avadharana (अवधारण/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थ (emphatic)
पितरःPitṛs (manes)
पितरः:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
तातO dear one
तात:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन (Singular)
योगानाम्of yogas/disciplinary practices
योगानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural)
योगवर्धनाःpromoters/increasers of yoga
योगवर्धनाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयोग + वर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa: ‘increasers of yoga’)