Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 17
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
उमा तासां वरिष्ठा च श्रेष्ठा च वरवर्णिनी / महायोगबलोपेता महादेवमुपस्थिता
Transliteration
umā tāsāṃ variṣṭhā ca śreṣṭhā ca varavarṇinī / mahāyogabalopetā mahādevamupasthitā
Translation
వారందరిలో ఉమా అత్యుత్తమురాలు, శ్రేష్ఠురాలు, శుభవర్ణసంపన్నురాలు; మహాయోగబలంతో యుక్తమై మహాదేవుని సేవలో నిలిచింది.
Word by Word
उमाUmā
उमा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
वरिष्ठाthe most excellent
वरिष्ठा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of उमा)
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक; श्रेष्ठतम-तुल्य)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अतिशय-तुलना (superlative sense)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
श्रेष्ठाbest, foremost
श्रेष्ठा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of उमा)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वरवर्णिनीof excellent complexion
वरवर्णिनी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of उमा)
TypeAdjective
Rootवर + वर्णिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (वरः वर्णः यस्याः सा)
महायोगबलोपेताendowed with great yogic power
महायोगबलोपेता:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of उमा)
TypeAdjective
Rootमहायोगबल + उपेता (प्रातिपदिक; उप-इ (धातु) क्त-प्रत्ययान्त/कृदन्त-आधारित विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (महायोगबलेन उपेता = endowed with great yogic power)
महादेवम्Mahādeva (Śiva)
महादेवम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय-समास
उपस्थिताhaving attended/standing near
उपस्थिता:
Karta (कर्ता/Subject; predicate adjective)
TypeAdjective
Rootउप-स्था (धातु) क्त-प्रत्यय (कृदन्त) → उपस्थित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past participle)