Shloka 85
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
शीर्षाणि न्यपतंस्तानि खर्जूरा ह्यभवंस्ततः / एवं वरत्रिणः पुत्रा इन्द्रेण निहताः पुरा
Transliteration
śīrṣāṇi nyapataṃstāni kharjūrā hyabhavaṃstataḥ / evaṃ varatriṇaḥ putrā indreṇa nihatāḥ purā
Translation
వారి శిరస్సులు పడిపోయాయి; ఆపై అవి ఖర్జూర వృక్షాలయ్యాయి. ఇలా వరత్రి కుమారులు పూర్వం ఇంద్రునిచే హతులయ్యారు।
Word by Word
शीर्षाणिheads
शीर्षाणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशीर्षन्/शीर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
न्यपतन्fell down
न्यपतन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-पत् (धातु)
Formलङ्-लकार; परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; नि-उपसर्गयुक्त
तानिthose
तानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; (शीर्षाणि इत्यस्य अनुवाद)
खर्जूराःdate-palms (kharjūra trees)
खर्जूराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखर्जूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphatic/causal particle
अभवन्became
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार; परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक) = 'thus/in this manner'
वरत्रिणःof Varatrin
वरत्रिणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवरत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; 'of Varatrin'
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
निहताःkilled
निहताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (पुत्राः)
पुराformerly
पुरा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) = 'formerly/once'