Shloka 100
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
वत्सा विदा आर्ष्टिषेणा यस्का वैन्याश्च शौनकाः / मित्रेयुः सप्तमा ह्येते पक्षा ज्ञेयास्तु भार्गवाः
Transliteration
vatsā vidā ārṣṭiṣeṇā yaskā vainyāśca śaunakāḥ / mitreyuḥ saptamā hyete pakṣā jñeyāstu bhārgavāḥ
Translation
వత్స, విదా, ఆర్ష్టిషేణ, యస్క, వైన్య, శౌనక—ఇవీ; అలాగే మిత్రేయు ఏడవవాడు—ఇవన్నీ భార్గవుల ‘పక్షాలు’ (శాఖా సమూహాలు) అని తెలుసుకోవాలి.
Word by Word
वत्साःVatsas (a group)
वत्साः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कुल/गोत्रनाम
विदाःVidas
विदाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कुलनाम
आर्ष्टिषेणाःArshtishenas
आर्ष्टिषेणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआर्ष्टिषेण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कुलनाम
यस्काःYaskas
यस्काः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयस्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कुलनाम
वैन्याःVainyas
वैन्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कुलनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
शौनकाःShaunakas
शौनकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशौनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कुलनाम
मित्रेयुःMitreyu (lineage/name)
मित्रेयुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमित्रेयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन/बहुवचन (रूपसाम्य); कुल/प्रवरनाम (contextually one group/name)
सप्तमाःthe seventh
सप्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्रमवाचक विशेषण (ordinal)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/causal nuance)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
पक्षाःbranches/divisions
पक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ज्ञेयाःare to be known
ज्ञेयाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formकृदन्त—तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive; to be known), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
भार्गवाःBhargavas
भार्गवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन