Brahma Purana — Brahmatirtha, Rudratirtha, and Sauryatirtha: The Sanctification of Brahma’s Severed Fifth Head, Shloka 9
Devanagari script
यागः क्षणी दृष्टफले ऽसमर्थः स नैव कर्तुः फलतीति मत्वा फलस्य दाने प्रतिभूर् जटीति निश्चित्य लोकः प्रतिकर्म यातः
Translation
ఇది తొమ్మిదవ శ్లోకం—శాస్త్రార్థాన్ని మనసులో ధరించేవాడు లోకంలో గౌరవం పొందుతాడు।
Word by Word
yāgaḥsacrifice / ritual offering
yāgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyāga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
kṣaṇīmomentary
kṣaṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣaṇin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'yāgaḥ' इत्यस्य विशेषणम् (momentary/short-lived)
dṛṣṭa-phalein immediate/visible results
dṛṣṭa-phale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ: दृष्टं फलं यस्मिन्/यत्र; नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (in the seen/immediate result)
asamarthaḥincapable
asamarthaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + samartha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'yāgaḥ' इत्यस्य विशेषणम्
saḥthat (sacrifice)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'yāgaḥ' इत्यस्य पुनर्निर्देशः
nanot
na:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
kartuḥof the doer / performer
kartuḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन
phalatibears fruit
phalati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√phal (धातु)
Formलट्-लकार (present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
itithus
iti:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-समाप्त्यर्थक/उद्धरणचिह्न (quotative)
matvāhaving considered
matvā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√man (धातु) + ktvā-pratyaya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having thought/considered)
phalasyaof the fruit/result
phalasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन
dānein the giving
dāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (in giving)
pratibhūḥa guarantor / surety
pratibhūḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpratibhū (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
jaṭīthe matted-haired one (ascetic)
jaṭī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootjaṭin (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'pratibhūḥ' इत्यस्य विशेषणम्
itithus
iti:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणचिह्न
niścityahaving decided
niścitya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√ci (धातु) + lyap-pratyaya (कृदन्त)
Formल्यप् (क्त्वार्थ) अव्ययकृदन्त; पूर्वकालिक क्रिया (having ascertained/decided)
lokaḥthe people / the world
lokaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
pratikarmato each corresponding act / as counter-action
pratikarma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprati (उपसर्ग/अव्यय) + karma (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव: प्रति कर्म (each act / in return for action); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे कर्मपदम्
yātaḥwent / proceeded
yātaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु) + kta-pratyaya (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used as finite sense); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'lokaḥ' इत्यस्य विधेयम्
Speaker
Narratorial/reflective statement (general doctrine; not direct dialogue)