Brahma Purana — Brahmatirtha, Rudratirtha, and Sauryatirtha: The Sanctification of Brahma’s Severed Fifth Head, Shloka 13
Devanagari script
शोषं यास्ये क्षणाद् एव पुनश् चोचुः शिवं सुराः त्वयैवैतद् ब्रह्मशिरो धार्यं लोकानुकम्पया //
Translation
పదమూడవ శ్లోకం—ధర్మానికి సత్యం, దయ, శౌచం, తపస్సు, స్వాధ్యాయం అంగాలు।
Word by Word
śoṣamto drying up/desiccation
śoṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य-भाव (goal/state)
yāsyeI will go/become
yāsye:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (या) (धातु)
Formलृट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
kṣaṇātin a moment/from a moment
kṣaṇāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरागमनार्थ (again)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ūcuḥthey said
ūcuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
śivamto Śiva
śivam:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधनार्थे कर्मवत् (addressed as object of speech)
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
tvayāby you
tvayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुषवाचक सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
evaalone/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (demonstrative)
brahma-śiraḥBrahmā’s head
brahma-śiraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman + śiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘ब्रह्मणः शिरः’
dhāryammust be borne
dhāryam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√dhṛ (धृ) (धातु)
Formकृदन्त; तव्यत्-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः: ‘धारणीयम्’ (to be borne)
loka-anukampayāout of compassion for the worlds
loka-anukampayā:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootloka + anukampā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘लोकानाम् अनुकम्पा’
Speaker
The gods (surāḥ) address Śiva