Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 11

The Slaying of Hiraṇyākṣa and the Triumph of Varāha

Devanagari script

तां स आपततीं वीक्ष्य भगवान् समवस्थित: । जग्राह लीलया प्राप्तां गरुत्मानिव पन्नगीम् ॥ ११ ॥

Transliteration

tāṁ sa āpatatīṁ vīkṣya bhagavān samavasthitaḥ jagrāha līlayā prāptāṁ garutmān iva pannagīm

Translation

తనవైపు దూసుకొస్తున్న గదను చూసి భగవాన్ స్థిరంగా నిలిచి, గరుడుడు పామును పట్టుకున్నట్లే లీలగా దానిని పట్టుకున్నాడు।

Synonyms

• ताम्: her/that (female)
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; सर्वनाम-रूप

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम-रूप

• आपततीम्: rushing/falling upon (her)
• आपततीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आपत् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘पतन्ती/आपतन्ती’ = falling/charging

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: वीक्ष् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having seen’

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समवस्थितः: standing firm
• समवस्थितः: Karta-anvayi (कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अव-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/Past passive participle used actively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘standing firm/being stationed’

• जग्राह: seized
• जग्राह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लीलया: playfully; by sport
• लीलया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: लीला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन

• प्राप्ताम्: having come near
• प्राप्ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘having reached/come near’

• गरुत्मान्: Garuḍa
• गरुत्मान्: Upamana (उपमान)
• Type: Noun
• Root: गरुत्मत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इव: like
• इव: Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्यय (particle of comparison)

• पन्नगीम्: a serpent (female)
• पन्नगीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पन्नगी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Characters & Entities

• Bhagavān (Śrī Viṣṇu/Varāha)
• Garuḍa

FAQs

What does Srimad Bhagavatam say about the Lord defeating demons effortlessly?

This verse shows Bhagavān standing unshaken and catching the attacker with ease—His victory is natural and effortless, like Garuḍa seizing a serpent.

Why is Garuḍa compared here in Canto 3 Chapter 19?

Garuḍa is famed for overpowering serpents; the comparison highlights how the Lord’s supremacy makes even a fierce assault insignificant.

How can this shloka be applied in modern devotional life?

It teaches steadiness and faith: when one takes shelter of Bhagavān, fear and opposition are ultimately powerless before His protection.