Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 6

The Kingdom of God (Vaikuṇṭha) and the Curse of Jaya and Vijaya

Devanagari script

ये त्वानन्येन भावेन भावयन्त्यात्मभावनम् । आत्मनि प्रोतभुवनं परं सदसदात्मकम् ॥ ६ ॥

Transliteration

ye tvānanyena bhāvena bhāvayanty ātma-bhāvanam ātmani prota-bhuvanaṁ paraṁ sad-asad-ātmakam

Translation

ఓ ప్రభూ! ఈ సమస్త లోకాలు మీ స్వయంస్వరూపంలోనే నిలిచి ఉన్నాయి; సమస్త జీవులు మీ నుండే జన్మిస్తారు. కనుక మీరు ఈ విశ్వానికి కారణం; ఎవడు అనన్యభావంతో మిమ్మల్ని ధ్యానిస్తాడో, అతడు అవిచల భక్తిసేవను పొందుతాడు.

Synonyms

• ये: those who
• ये: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• तु: indeed/but
• तु: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; contrast/emphasis)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• अनन्येन: with undivided (exclusive)
• अनन्येन: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; भावेन इत्यस्य विशेषणम्

• भावेन: by attitude/devotion
• भावेन: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• भावयन्ति: they contemplate/meditate upon
• भावयन्ति: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: णिजन्त (causative) ‘भावयति’; लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन

• आत्मभावनम्: the Self to be contemplated / self-contemplation
• आत्मभावनम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् + भावन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (determinative: 'self as object of contemplation' / 'contemplation of the Self'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• आत्मनि: in the Self
• आत्मनि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• प्रोतभुवनम्: the universe woven (in him)
• प्रोतभुवनम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Noun
• Root: प्रोत + भुवन (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (descriptive: 'woven/strung (in) + world'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आत्मभावनम् इत्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme
• परम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आत्मभावनम् इत्यस्य विशेषणम्

• सत्-असत्-आत्मकम्: having the nature of being and non-being
• सत्-असत्-आत्मकम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: सत् + असत् + आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-पूर्वपद (sat+asat) तत्पुरुष-समासान्त (ātmakam = 'having the nature of'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आत्मभावनम् इत्यस्य विशेषणम्

Characters & Entities

• Brahmā
• Lord Viṣṇu

FAQs

What does Srimad Bhagavatam say about ananya bhakti (exclusive devotion)?

This verse says that those who meditate on the Lord with exclusive devotion truly perceive Him as the Supreme Reality, within whom all worlds are woven.

Why is Brahmā speaking about devotees seeing the universe within the Lord?

In his prayers, Brahmā emphasizes that pure devotion grants divine vision: the Lord is not merely a deity to worship but the very substratum in which the cosmos rests.

How can I apply this teaching in modern life?

Practice single-pointed devotion—regular japa, prayer, and remembrance—training the mind to see the Lord’s presence behind all experiences rather than being scattered by many competing objects.