Adhyaya 8
Nārāyaṇa-kavaca — The Armor of Lord Nārāyaṇa
ఆరవ స్కంధంలోని ఇంద్ర–అసుర సంగ్రామ పరంపరలో మహారాజు పరీక్షితుడు, శుకదేవ గోస్వామిని—ఇంద్రుడు శత్రువులను జయించి రాజ్యాధికారాన్ని తిరిగి పొందేందుకు సహాయపడిన విష్ణు-మంత్ర కవచం ఏమిటో వివరించమని అడుగుతాడు. శుకదేవుడు చెబుతాడు: దేవతల పురోహితుడిగా నియమితుడైన విశ్వరూపుని వద్దకు ఇంద్రుడు వెళ్లి నారాయణ-కవచాన్ని పొందాడు. విశ్వరూపుడు ఆచమనాది శుద్ధి, సరైన ఆసనం–దిశ, అలాగే అష్టాక్షరి (ఓం నమో నారాయణాయ), ద్వాదశాక్షరి (ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ), షడాక్షరి (ఓం విష్ణవే నమః) మంత్రాలతో న్యాసం, దిగ్బంధనం, ఆయుధ-మంత్రాల విధానాన్ని క్రమబద్ధంగా బోధిస్తాడు. ఆపై కవచం మత్స్య, వామన, నృసింహ, వరాహ, రామాది అవతారాలు, కాల విభాగాలలో భగవన్నామాలు, సుదర్శన, గద, శంఖ, ఖడ్గ, కవచం వంటి ఆయుధాలను స్మరింపజేస్తూ అన్ని దిశల రక్షణను ప్రసాదిస్తుంది. చివరలో దాని ఫలప్రదత, కౌశిక–చిత్రరథ కథ, మరియు భక్తితో శ్రవణం లేదా ఆచరణం చేస్తే అపాయాలు తొలగి గౌరవం లభిస్తుందని చెప్పి, తదుపరి ఇంద్ర విజయానికి పునాది వేస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
श्रीराजोवाच यया गुप्त: सहस्राक्ष: सवाहान् रिपुसैनिकान् । क्रीडन्निव विनिर्जित्य त्रिलोक्या बुभुजे श्रियम् ॥ १ ॥ भगवंस्तन्ममाख्याहि वर्म नारायणात्मकम् । यथाततायिन: शत्रून्येन गुप्तोऽजयन्मृधे ॥ २ ॥
శ్రీరాజు పలికెను—ఓ భగవన్, ఏ విష్ణుమంత్ర-కవచం వలన సహస్రాక్ష ఇంద్రుడు వాహనాలతో కూడిన శత్రుసేనలను ఆటలాగ జయించి త్రిలోకైశ్వర్యాన్ని అనుభవించెను, అది నాకు చెప్పండి। దయచేసి ఆ నారాయణాత్మక వర్మాన్ని వివరించండి; దాని రక్షణతో ఇంద్రుడు యుద్ధంలో ప్రాణహంతక శత్రువులను జయించెను।
Verse 2
श्रीराजोवाच यया गुप्त: सहस्राक्ष: सवाहान् रिपुसैनिकान् । क्रीडन्निव विनिर्जित्य त्रिलोक्या बुभुजे श्रियम् ॥ १ ॥ भगवंस्तन्ममाख्याहि वर्म नारायणात्मकम् । यथाततायिन: शत्रून्येन गुप्तोऽजयन्मृधे ॥ २ ॥
శ్రీరాజు పలికెను—ఓ భగవన్, ఏ విష్ణుమంత్ర-కవచం వలన సహస్రాక్ష ఇంద్రుడు వాహనాలతో కూడిన శత్రుసేనలను ఆటలాగ జయించి త్రిలోకైశ్వర్యాన్ని అనుభవించెను, అది నాకు చెప్పండి। దయచేసి ఆ నారాయణాత్మక వర్మాన్ని వివరించండి; దాని రక్షణతో ఇంద్రుడు యుద్ధంలో ప్రాణహంతక శత్రువులను జయించెను।
Verse 3
श्रीबादरायणिरुवाच वृत: पुरोहितस्त्वाष्ट्रो महेन्द्रायानुपृच्छते । नारायणाख्यं वर्माह तदिहैकमना: शृणु ॥ ३ ॥
శ్రీశుకదేవ గోస్వామి పలికెను—దేవతలు త్వాష్ట్రీయుడైన విశ్వరూపుని పురోహితునిగా నియమించారు. మహేంద్ర ఇంద్రుడు ‘నారాయణ-కవచం’ గురించి అడిగినప్పుడు, విశ్వరూపుడు దానిని వివరించాడు. ఏకాగ్రచిత్తంతో విను।
Verse 4
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुख: । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यत: शुचि: ॥ ४ ॥ नारायणपरं वर्म सन्नह्येद् भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि ॥ ५ ॥ मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोंङ्कारादीनि विन्यसेत् । ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥ ६ ॥
విశ్వరూపుడు పలికెను—భయం వచ్చినప్పుడు ముందుగా చేతులు కాళ్లు శుభ్రంగా కడిగి ఆచమనం చేయాలి; పవిత్ర కుశను ధరించి ఉత్తరముఖంగా మౌనంగా, శుచిగా కూర్చోవాలి. తరువాత అష్టాక్షరి ‘ఓం నమో నారాయణాయ’ మరియు ద్వాదశాక్షరి మంత్రాలతో అంగ-కరన్యాసం చేసి నారాయణపరమైన కవచాన్ని ధరించాలి. పాదాల నుండి క్రమంగా మోకాళ్లు, తొడలు, ఉదరం, హృదయం, వక్షస్థలం, ముఖం, శిరస్సు వరకు ప్రణవాది అక్షరాలను న్యసించాలి; తరువాత విపరీత క్రమంలోనూ న్యసించాలి।
Verse 5
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुख: । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यत: शुचि: ॥ ४ ॥ नारायणपरं वर्म सन्नह्येद् भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि ॥ ५ ॥ मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोंङ्कारादीनि विन्यसेत् । ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥ ६ ॥
శ్రీ విశ్వరూపుడు చెప్పెను—భయం వచ్చినప్పుడు ముందుగా చేతులు, పాదాలు కడిగి ఆచమనం చేసి, పవిత్రుడై ఉత్తరముఖంగా కూర్చొని కుశను స్పర్శించి మౌనంగా ఉండాలి. తరువాత అష్టాక్షరి, ద్వాదశాక్షరి మంత్రాలతో కర-అంగన్యాసం చేసి ‘ఓం నమో నారాయణాయ’ జపిస్తూ పాదాల నుండి క్రమంగా మోకాళ్లు, తొడలు, ఉదరం, హృదయం, వక్షస్థలం, ముఖం, శిరస్సు వరకు న్యాసం చేయాలి; ఆపై విపరీత క్రమంలోనూ చేయాలి. ఇదే నారాయణ కవచధారణ.
Verse 6
श्रीविश्वरूप उवाच धौताङ्घ्रिपाणिराचम्य सपवित्र उदङ्मुख: । कृतस्वाङ्गकरन्यासो मन्त्राभ्यां वाग्यत: शुचि: ॥ ४ ॥ नारायणपरं वर्म सन्नह्येद् भय आगते । पादयोर्जानुनोरूर्वोरुदरे हृद्यथोरसि ॥ ५ ॥ मुखे शिरस्यानुपूर्व्यादोंङ्कारादीनि विन्यसेत् । ॐ नमो नारायणायेति विपर्ययमथापि वा ॥ ६ ॥
శ్రీ విశ్వరూపుడు చెప్పెను—భయ సమయంలో చేతులు, పాదాలు కడిగి ఆచమనం చేసి శుద్ధుడై, ఉత్తరముఖంగా కూర్చొని కుశను స్పర్శించి మౌనంగా ఉండాలి. తరువాత అష్టాక్షరి, ద్వాదశాక్షరి మంత్రాలతో న్యాసం చేసి నారాయణ కవచాన్ని ధరించాలి. ‘ఓం నమో నారాయణాయ’ జపిస్తూ పాదాల నుండి శిరస్సు వరకు క్రమంగా న్యాసం చేసి, తరువాత విపరీత క్రమంలోనూ చేయాలి.
Verse 7
करन्यासं तत: कुर्याद् द्वादशाक्षरविद्यया । प्रणवादियकारान्तमङ्गुल्यङ्गुष्ठपर्वसु ॥ ७ ॥
తరువాత ద్వాదశాక్షరి విద్య ‘ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ’తో కరన్యాసం చేయాలి. ప్రతి అక్షరానికి ముందు ఓంకారాన్ని ఉంచి, కుడిచేతి చూపుడు వేలు నుండి ప్రారంభించి వేళ్ల కొనలపై అక్షరాలను న్యసించి, ఎడమచేతి చూపుడు వేలు వరకు పూర్తిచేయాలి. మిగిలిన నాలుగు అక్షరాలను బొటనవేళ్ల సంధులపై న్యసించాలి.
Verse 8
न्यसेद्धृदय ओंङ्कारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥ ८ ॥ वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद् बुध: ॥ ९ ॥ सविसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ॐ विष्णवे नम इति ॥ १० ॥
తరువాత షడక్షర మంత్రం ‘ఓం విష్ణవే నమః’ జపించాలి. ఓంకారాన్ని హృదయంలో, ‘వి’ని శిరస్సుపై, ‘ష’ని భ్రూమధ్యంలో, ‘ణ’ని శిఖలో, ‘వే’ని నేత్రాల మధ్య న్యసించాలి. తరువాత ‘న’ను శరీరంలోని అన్ని సంధులలో న్యసించి, ‘మ’ను అస్త్రరూపంగా ధ్యానించాలి—ఇలా సాధకుడు మంత్రమూర్తిగా అవుతాడు. చివరగా విసర్గంతో ‘మః అస్త్రాయ ఫట్’ అని చెప్పి తూర్పు మొదలైన అన్ని దిక్కులలో ప్రక్షేపించాలి.
Verse 9
न्यसेद्धृदय ओंङ्कारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥ ८ ॥ वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद् बुध: ॥ ९ ॥ सविसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ॐ विष्णवे नम इति ॥ १० ॥
షడక్షర మంత్రం ‘ఓం విష్ణవే నమః’ జపిస్తూ ఓంకారాన్ని హృదయంలో, ‘వి’ని శిరస్సుపై, ‘ష’ని భ్రూమధ్యంలో, ‘ణ’ని శిఖలో, ‘వే’ని నేత్రాల మధ్య న్యసించాలి. తరువాత ‘న’ను అన్ని సంధులలో న్యసించి, ‘మ’ను అస్త్రరూపంగా ధ్యానించాలి; అప్పుడు సాధకుడు మంత్రమూర్తి అవుతాడు. చివరగా విసర్గంతో ‘మః అస్త్రాయ ఫట్’ అని తూర్పు మొదలైన అన్ని దిక్కులలో ఉచ్చరించాలి.
Verse 10
न्यसेद्धृदय ओंङ्कारं विकारमनु मूर्धनि । षकारं तु भ्रुवोर्मध्ये णकारं शिखया न्यसेत् ॥ ८ ॥ वेकारं नेत्रयोर्युञ्ज्यान्नकारं सर्वसन्धिषु । मकारमस्त्रमुद्दिश्य मन्त्रमूर्तिर्भवेद् बुध: ॥ ९ ॥ सविसर्गं फडन्तं तत्सर्वदिक्षु विनिर्दिशेत् । ॐ विष्णवे नम इति ॥ १० ॥
తర్వాత షడక్షర మంత్రం “ఓం విష్ణవే నమః” జపించాలి. ‘ఓం’ను హృదయంలో, ‘వి’ను శిరస్సుపై, ‘ష’ను భ్రూమధ్యంలో, ‘ణ’ను శిఖలో, ‘వే’ను నేత్రాల మధ్య న్యసించాలి. ‘న’ను శరీర సంధులన్నిటిలో న్యసించి, ‘మ’ను అస్త్రరూపంగా ధ్యానించాలి; అప్పుడు జపకుడు మంత్రమూర్తి అవుతాడు. చివర విసర్గ జోడించి “మః అస్త్రాయ ఫట్” అని తూర్పు మొదలుకొని అన్ని దిక్కులలో ఉచ్చరించాలి; మంత్రకవచం దిక్కులను బంధిస్తుంది.
Verse 11
आत्मानं परमं ध्यायेद् ध्येयं षट्शक्तिभिर्युतम् । विद्यातेजस्तपोमूर्तिमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ ११ ॥
జపం పూర్తైన తరువాత సాధకుడు తనను గుణతః పరమపురుషునితో ఏకమని ధ్యానించాలి—ఆయన షడైశ్వర్యసంపన్నుడు, ధ్యేయుడు. ఆయనను విద్య, తేజస్సు, తపస్సు యొక్క మూర్తిగా మనసులో ధరిచి, తరువాత భగవాన్ నారాయణుని రక్షాకవచమైన ఈ ‘నారాయణ-కవచం’ను ఉచ్చరించాలి.
Verse 12
ॐ हरिर्विदध्यान्मम सर्वरक्षां न्यस्ताङ्घ्रिपद्म: पतगेन्द्रपृष्ठे । दरारिचर्मासिगदेषुचाप- पाशान् दधानोऽष्टगुणोऽष्टबाहु: ॥ १२ ॥
ఓం హరి నా సమస్త రక్షణను కలుగజేయుగాక. ఆయన గరుడేంద్రుని పీఠంపై ఆసీనుడై, తన పద్మపాదాలను అతనిపై నిలిపి, శంఖం, చక్రం, కవచం, ఖడ్గం, గద, బాణాలు, ధనుస్సు, పాశం అనే ఎనిమిది ఆయుధాలను ధరించాడు. అష్టబాహువులతో, అష్టసిద్ధులతో సంపూర్ణుడైన ఆ సర్వశక్తిమంతుడు నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడుగాక.
Verse 13
जलेषु मां रक्षतु मत्स्यमूर्ति- र्यादोगणेभ्यो वरुणस्य पाशात् । स्थलेषु मायावटुवामनोऽव्यात् त्रिविक्रम: खेऽवतु विश्वरूप: ॥ १३ ॥
జలాలలో మత్స్యమూర్తి భగవాన్ నన్ను కాపాడుగాక—వరుణుని పాశం నుండి, భయంకర జలచర సమూహాల నుండి. భూమిపై మాయాశక్తిని విస్తరించి వటు-వామన రూపం ధరించిన వామనదేవుడు నన్ను రక్షించుగాక. ఆకాశంలో మూడు లోకాలను జయించిన విశ్వరూప త్రివిక్రమ ప్రభువు నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 14
दुर्गेष्वटव्याजिमुखादिषु प्रभु: पायान्नृसिंहोऽसुरयूथपारि: । विमुञ्चतो यस्य महाट्टहासं दिशो विनेदुर्न्यपतंश्च गर्भा: ॥ १४ ॥
అరణ్యాలు, దుర్గమ ప్రదేశాలు, యుద్ధముఖం మొదలైన చోట్ల ప్రభువు నృసింహదేవుడు నన్ను కాపాడుగాక—అసురసేనాధిపతి హిరణ్యకశిపునకు శత్రువుగా అవతరించినవాడు. ఆయన మహాట్టహాసం వెలువడగానే దిక్కులు గర్జించాయి, అసురుల గర్భిణీ స్త్రీల గర్భాలు పడిపోయాయి. ఆ కృపాళు ప్రభువు అన్ని దిశలలో, కష్టస్థానాలలో, నన్ను రక్షించుగాక.
Verse 15
रक्षत्वसौ माध्वनि यज्ञकल्प: स्वदंष्ट्रयोन्नीतधरो वराह: । रामोऽद्रिकूटेष्वथ विप्रवासे सलक्ष्मणोऽव्याद् भरताग्रजोऽस्मान् ॥ १५ ॥
యజ్ఞస్వరూపుడైన యజ్ఞేశ్వరుడు వరాహభగవాన్, తన పదునైన దంతాలపై భూమిని జలమధ్యంనుండి పైకి ఎత్తినవాడు, వీధిలో దుష్టులనుండి నన్ను రక్షించుగాక. పర్వతశిఖరాలపై పరశురాముడు రక్షించుగాక; విదేశంలో భరతాగ్రజుడు శ్రీరాముడు లక్ష్మణునితో కలిసి మమ్మల్ని కాపాడుగాక.
Verse 16
मामुग्रधर्मादखिलात्प्रमादा- न्नारायण: पातु नरश्च हासात् । दत्तस्त्वयोगादथ योगनाथ: पायाद्गुणेश: कपिल: कर्मबन्धात् ॥ १६ ॥
అనవసరమైన ఉగ్ర-మిథ్యాధర్మాలనుసరణ వల్ల కలిగే ప్రమాదం నుండి నారాయణుడు నన్ను కాపాడుగాక; ‘నర’ అవతారుడు అహంకారమునుండి రక్షించుగాక. యోగనాథుడు దత్తాత్రేయుడు భక్తియోగంలో జారిపోవడం నుండి కాపాడుగాక; గుణేశుడు కపిలుడు కర్మబంధనమునుండి నన్ను విడిపించుగాక.
Verse 17
सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा- द्धयशीर्षा मां पथि देवहेलनात् । देवर्षिवर्य: पुरुषार्चनान्तरात् कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥ १७ ॥
సనత్కుమారుడు కామవాంఛల నుండి నన్ను రక్షించుగాక. శుభకార్యాన్ని ప్రారంభించునప్పుడు మార్గమధ్యంలో దేవహేళన అనే అపరాధం నుండి హయశీర్ష (హయగ్రీవ) భగవాన్ నన్ను కాపాడుగాక. దేవర్షి నారదుడు దేవార్చనలో అపరాధాల నుండి రక్షించుగాక; కూర్మరూప హరి అపరిమిత నరకలోకాలకు పడిపోవడం నుండి నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 18
धन्वन्तरिर्भगवान् पात्वपथ्याद् द्वन्द्वाद् भयादृषभो निर्जितात्मा । यज्ञश्च लोकादवताज्जनान्ताद् बलो गणात् क्रोधवशादहीन्द्र: ॥ १८ ॥
భగవాన్ ధన్వంతరి అపథ్యాహారం మరియు వ్యాధిభయం నుండి నన్ను కాపాడుగాక. ఇంద్రియజయుడైన ఋషభదేవుడు శీత-ఉష్ణ ద్వంద్వాల వల్ల కలిగే భయం నుండి రక్షించుగాక. యజ్ఞ అవతారం ప్రజల నింద మరియు జనహానినుండి కాపాడుగాక; అహీంద్రరూప బలరాముడు అసూయాసర్పాలు మరియు క్రోధవశ శత్రువుల నుండి నన్ను రక్షించుగాక.
Verse 19
द्वैपायनो भगवानप्रबोधाद् बुद्धस्तु पाषण्डगणप्रमादात् । कल्कि: कले: कालमलात् प्रपातु धर्मावनायोरुकृतावतार: ॥ १९ ॥
వేదజ్ఞానాభావం వల్ల కలిగే అజ్ఞానం నుండి భగవాన్ ద్వైపాయన వ్యాసుడు నన్ను కాపాడుగాక. పాషండుల గుంపుల ప్రమాదం మరియు వేదవిరోధ క్రియల నుండి బుద్ధదేవుడు రక్షించుగాక. ధర్మరక్షణార్థం మహావతారుడైన కల్కి, కలియుగ మలినత నుండి నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 20
मां केशवो गदया प्रातरव्याद् गोविन्द आसङ्गवमात्तवेणु: । नारायण: प्राह्ण उदात्तशक्ति- र्मध्यन्दिने विष्णुररीन्द्रपाणि: ॥ २० ॥
దినపు మొదటి ప్రహరంలో గదాధారి కేశవుడు నన్ను రక్షించుగాక; రెండవ ప్రహరంలో వేణుధారి గోవిందుడు రక్షించుగాక. మూడవ ప్రహరంలో సర్వశక్తిమాన్ నారాయణుడు, మధ్యాహ్నంలో శత్రునాశక చక్రపాణి విష్ణువు నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 21
देवोऽपराह्णे मधुहोग्रधन्वा सायं त्रिधामावतु माधवो माम् । दोषे हृषीकेश उतार्धरात्रे निशीथ एकोऽवतु पद्मनाभ: ॥ २१ ॥
దినపు ఐదవ ప్రహరంలో భయంకర ధనుస్సు ధరించిన మధుసూదనుడు నన్ను రక్షించుగాక. సాయంకాలంలో త్రిధామస్వరూప మాధవుడు రక్షించుగాక; రాత్రి ఆరంభంలో హృషీకేశుడు, నిశీథంలో ఏకైక పద్మనాభుడు నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 22
श्रीवत्सधामापररात्र ईश: प्रत्यूष ईशोऽसिधरो जनार्दन: । दामोदरोऽव्यादनुसन्ध्यं प्रभाते विश्वेश्वरो भगवान् कालमूर्ति: ॥ २२ ॥
అర్ధరాత్రి తరువాత ఆకాశం ఎర్రబడే వరకు శ్రీవత్సధారి ఈశ్వరుడు నన్ను రక్షించుగాక. రాత్రి చివరలో ఖడ్గధారి జనార్దనుడు రక్షించుగాక. ఉదయాన్నే దామోదరుడు రక్షించుగాక; దిన-రాత్రి సంధికాలాల్లో కాలమూర్తి విశ్వేశ్వర భగవాన్ నన్ను కాపాడుగాక.
Verse 23
चक्रं युगान्तानलतिग्मनेमि भ्रमत् समन्ताद् भगवत्प्रयुक्तम् । दन्दग्धि दन्दग्ध्यरिसैन्यमाशु कक्षं यथा वातसखो हुताश: ॥ २३ ॥
భగవంతుని చేత ప్రేరేపింపబడి నాలుగు దిశలలో సంచరిస్తూ, యుగాంతాగ్నిలా పదునైన అంచులు గల ఆ చక్రం—గాలి సహాయంతో అగ్ని ఎండిన గడ్డిని భస్మం చేసినట్లే—సుదర్శన చక్రం మా శత్రుసేనను త్వరగా భస్మం చేయుగాక.
Verse 24
गदेऽशनिस्पर्शनविस्फुलिङ्गे निष्पिण्ढि निष्पिण्ढ्यजितप्रियासि । कुष्माण्डवैनायकयक्षरक्षो- भूतग्रहांश्चूर्णय चूर्णयारीन् ॥ २४ ॥
హే పరమేశ్వరుని హస్తంలోని గదా! నీవు వజ్రస్పర్శసమానమైన అగ్ని చినుగులు చిమ్ముతావు; అజితుడికి అత్యంత ప్రియమైనదానివి. దయచేసి నా శత్రువులను నూరి నూరి చూర్ణం చేయుము; కుష్మాండ, వైనాయక, యక్ష, రాక్షస, భూత, గ్రహాదులను పిండిపిండిగా చేయుము.
Verse 25
त्वं यातुधानप्रमथप्रेतमातृ- पिशाचविप्रग्रहघोरदृष्टीन् । दरेन्द्र विद्रावय कृष्णपूरितो भीमस्वनोऽरेर्हृदयानि कम्पयन् ॥ २५ ॥
హే శంఖశ్రేష్ఠ పాంచజన్యా! నీవు ఎల్లప్పుడూ శ్రీకృష్ణుని ప్రాణవాయువుతో పరిపూర్ణుడవు. అందువల్ల నీ భయంకర ధ్వని రాక్షసులు, ప్రమథులు, ప్రేతులు, మాతృకలు, పిశాచులు మరియు ఘోరదృష్టి గల బ్రాహ్మణ-భూతాదుల శత్రుహృదయాలను కంపింపజేసి వారిని తరిమివేస్తుంది।
Verse 26
त्वं तिग्मधारासिवरारिसैन्य- मीशप्रयुक्तो मम छिन्धि छिन्धि । चक्षूंषि चर्मञ्छतचन्द्र छादय द्विषामघोनां हर पापचक्षुषाम् ॥ २६ ॥
హే తిగ్మధార ఖడ్గశ్రేష్ఠా! నీవు పరమేశ్వరునిచే ప్రయుక్తుడవు; నా శత్రుసైన్యాన్ని నరికివేయి, నరికివేయి. హే శతచంద్రచిహ్నిత కవచా! పాపిష్ఠ శత్రువుల కళ్లను కప్పి, వారి పాపదృష్టిని హరించు।
Verse 27
यन्नो भयं ग्रहेभ्योऽभूत् केतुभ्यो नृभ्य एव च । सरीसृपेभ्यो दंष्ट्रिभ्यो भूतेभ्योंहोभ्य एव च ॥ २७ ॥ सर्वाण्येतानि भगवन्नामरूपानुकीर्तनात् । प्रयान्तु सङ्क्षयं सद्यो ये न: श्रेय:प्रतीपका: ॥ २८ ॥
దుష్ట గ్రహాలు, ధూమకేతువులు, ఈర్ష్యగల మనుషులు, సర్పాలు-వృశ్చికాలు మరియు పులి-తోడేలు వంటి దంష్ట్రి జంతువులు, భూతప్రేతాలు, అలాగే భూమి-జలం-అగ్ని-వాయువు వంటి తత్త్వాలు, మెరుపు మరియు పూర్వపాపాల వల్ల మనకు కలిగే భయం—భగవంతుని నామం, రూపం, గుణాలు, ఉపకరణాల కీర్తనచేత మన శ్రేయస్సుకు ప్రతికూలమైన ఈ అన్ని అడ్డంకులు వెంటనే నశించుగాక।
Verse 28
यन्नो भयं ग्रहेभ्योऽभूत् केतुभ्यो नृभ्य एव च । सरीसृपेभ्यो दंष्ट्रिभ्यो भूतेभ्योंहोभ्य एव च ॥ २७ ॥ सर्वाण्येतानि भगवन्नामरूपानुकीर्तनात् । प्रयान्तु सङ्क्षयं सद्यो ये न: श्रेय:प्रतीपका: ॥ २८ ॥
దుష్ట గ్రహాలు, ధూమకేతువులు, ఈర్ష్యగల మనుషులు, సర్పాలు-వృశ్చికాలు మరియు పులి-తోడేలు వంటి దంష్ట్రి జంతువులు, భూతప్రేతాలు, అలాగే భూమి-జలం-అగ్ని-వాయువు వంటి తత్త్వాలు, మెరుపు మరియు పూర్వపాపాల వల్ల మనకు కలిగే భయం—భగవంతుని నామం, రూపం, గుణాలు, ఉపకరణాల కీర్తనచేత మన శ్రేయస్సుకు ప్రతికూలమైన ఈ అన్ని అడ్డంకులు వెంటనే నశించుగాక।
Verse 29
गरुडो भगवान् स्तोत्रस्तोभश्छन्दोमय: प्रभु: । रक्षत्वशेषकृच्छ्रेभ्यो विष्वक्सेन: स्वनामभि: ॥ २९ ॥
భగవాన్ విష్ణువాహనుడైన గరుడదేవుడు—స్తోత్రాలతో ఆరాధింపబడే, వేదమయ ప్రభువు—మమ్మల్ని సమస్త కష్టసంకటాల నుండి రక్షించుగాక; అలాగే భగవాన్ విష్వక్సేనుడు కూడా తన పవిత్ర నామములచే మమ్మల్ని అన్ని ప్రమాదాల నుండి కాపాడుగాక।
Verse 30
सर्वापद्भ्यो हरेर्नामरूपयानायुधानि न: । बुद्धीन्द्रियमन:प्राणान् पान्तु पार्षदभूषणा: ॥ ३० ॥
సర్వ అపదల నుండి హరి యొక్క పవిత్ర నామాలు, ఆయన దివ్య రూపాలు, ఆయన వాహనాలు మరియు ఆయుధాలు—ఆయన పార్షదులకు అలంకారమై ఉన్నవి—మన బుద్ధి, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, ప్రాణాన్ని కాపాడుగాక।
Verse 31
यथा हि भगवानेव वस्तुत: सदसच्च यत् । सत्येनानेन न: सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवा: ॥ ३१ ॥
స్థూల-సూక్ష్మ జగత్తు భౌతికమైనదైనా, కారణాల కారణమైన భగవంతునితో అది అభిన్నమే; ఈ సత్యబలంతో మా సమస్త ఉపద్రవాలు నశించుగాక।
Verse 32
यथैकात्म्यानुभावानां विकल्परहित: स्वयम् । भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्ती: स्वमायया ॥ ३२ ॥ तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरि: । पातु सर्वै: स्वरूपैर्न: सदा सर्वत्र सर्वग: ॥ ३३ ॥
ఏకత్వానుభవం కలిగిన జ్ఞానులకు భగవంతుడు స్వయంగా వికల్పరహితుడు; ఆయన స్వమాయాశక్తితో భూషణ, ఆయుధ, చిహ్న మరియు నామరూపంగా తన శక్తులను ధరిస్తాడు।
Verse 33
यथैकात्म्यानुभावानां विकल्परहित: स्वयम् । भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्ती: स्वमायया ॥ ३२ ॥ तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरि: । पातु सर्वै: स्वरूपैर्न: सदा सर्वत्र सर्वग: ॥ ३३ ॥
ఆ సత్యానుసారంగా సర్వజ్ఞుడైన, సర్వత్ర సర్వగుడైన భగవాన్ హరి తన సమస్త స్వరూపాలతో ఎల్లప్పుడూ, ఎక్కడైనా, మమ్మల్ని రక్షించుగాక।
Verse 34
विदिक्षु दिक्षूर्ध्वमध: समन्ता- दन्तर्बहिर्भगवान्नारसिंह: । प्रहापयँल्लोकभयं स्वनेन स्वतेजसा ग्रस्तसमस्ततेजा: ॥ ३४ ॥
దిక్కులలో, విదిక్కులలో, పైకీ కిందకీ, చుట్టూ, లోపల బయట—భగవాన్ నరసింహుడు ఉన్నాడు. తన గర్జనతో లోకభయాన్ని తొలగిస్తూ, తన దివ్య తేజస్సుతో సమస్త తేజస్సులను గ్రసించే శ్రీ నరసింహదేవుడు మమ్మల్ని రక్షించుగాక।
Verse 35
मघवन्निदमाख्यातं वर्म नारायणात्मकम् । विजेष्यसेऽञ्जसा येन दंशितोऽसुरयूथपान् ॥ ३५ ॥
విశ్వరూపుడు అన్నాడు—హే మఘవన్ ఇంద్రా, నారాయణాత్మకమైన ఈ కవచాన్ని నేను నీకు వివరించాను. ఈ రక్షాకవచాన్ని ధరించినవాడవై నీవు అసురసేనాధిపతులను సులభంగా జయిస్తావు.
Verse 36
एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा । पदा वा संस्पृशेत् सद्य: साध्वसात् स विमुच्यते ॥ ३६ ॥
ఈ కవచాన్ని ధరించినవాడు ఎవరిని కళ్లతో చూసినా, లేదా పాదాలతో తాకినా, వారు వెంటనే పై చెప్పిన అన్ని భయాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు.
Verse 37
न कुतश्चिद्भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् । राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥ ३७ ॥
నారాయణ-కవచ విద్యను ధరించినవానికి ఎక్కడినుంచీ భయం ఉండదు. రాజశిక్ష, దొంగలు, ఉగ్ర దైత్యులు, అలాగే వ్యాధులు మొదలైనవేవీ అతనిని ఎప్పుడూ బాధించవు.
Verse 38
इमां विद्यां पुरा कश्चित्कौशिको धारयन् द्विज: । योगधारणया स्वाङ्गं जहौ स मरुधन्वनि ॥ ३८ ॥
హే స్వర్గరాజా, పూర్వం కౌశికుడు అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఈ విద్యను ధరించి, యోగధారణ శక్తితో ఎడారిలో తన దేహాన్ని త్యజించాడు.
Verse 39
तस्योपरि विमानेन गन्धर्वपतिरेकदा । ययौ चित्ररथ: स्त्रीभिर्वृतो यत्र द्विजक्षय: ॥ ३९ ॥
ఆ బ్రాహ్మణుడు మరణించిన స్థలంపై ఒకసారి గంధర్వలోక రాజు చిత్రరథుడు అనేక సుందరీమణులతో చుట్టుముట్టబడి తన విమానంలో వెళ్లాడు.
Verse 40
गगनान्न्यपतत् सद्य: सविमानो ह्यवाक् शिरा: । स वालिखिल्यवचनादस्थीन्यादाय विस्मित: । प्रास्य प्राचीसरस्वत्यां स्नात्वा धाम स्वमन्वगात् ॥ ४० ॥
అకస్మాత్తుగా చిత్రరథుడు తన విమానంతో సహా ఆకాశం నుండి తలక్రిందులుగా పడిపోయాడు. వాలిఖిల్య మహర్షుల ఆజ్ఞతో ఆశ్చర్యపడి బ్రాహ్మణుని ఎముకలను తీసుకొని ప్రాచీ సరస్వతీ నదిలో విసిరి, అక్కడ స్నానం చేసి తన ధామానికి తిరిగిపోయాడు.
Verse 41
श्रीशुक उवाच य इदं शृणुयात्काले यो धारयति चादृत: । तं नमस्यन्ति भूतानि मुच्यते सर्वतो भयात् ॥ ४१ ॥
శ్రీశుకదేవ గోస్వామి చెప్పెను—భయకాలంలో శ్రద్ధా-ఆదరాలతో ఈ కవచాన్ని వినేవాడు లేదా ధరిస్తాడు; అతనికి సమస్త జీవులు నమస్కరిస్తారు, అతడు అన్ని విధాల భయాల నుండి వెంటనే విముక్తుడవుతాడు.
Verse 42
एतां विद्यामधिगतो विश्वरूपाच्छतक्रतु: । त्रैलोक्यलक्ष्मीं बुभुजे विनिर्जित्य मृधेऽसुरान् ॥ ४२ ॥
శతక్రతువు అయిన ఇంద్రుడు ఈ విద్యను విశ్వరూపుని నుండి పొందెను. యుద్ధంలో అసురులను జయించి, త్రిలోకలక్ష్మీ అయిన సమస్త ఐశ్వర్యాలను అనుభవించాడు.
Frequently Asked Questions
Nārāyaṇa-kavaca is a protective prayer-armor taught by Viśvarūpa to Indra, combining purification, mantra-nyāsa, directional binding, and sustained remembrance of Bhagavān’s names, avatāras, weapons, and associates. It presents protection as arising from alignment with Nārāyaṇa’s śakti rather than mere physical defense.
Utpatti-nyāsa is the forward placement of the aṣṭākṣarī (oṁ namo nārāyaṇāya) on the body from feet upward (systematically to head), establishing the mantra as ‘manifest’ on the practitioner. Saṁhāra-nyāsa reverses the syllables and the bodily order (from head downward), symbolically ‘withdrawing’ and sealing the mantra’s presence for complete protection.
Because each avatāra embodies a specific mode of divine intervention (utaya) and protection suited to distinct realms and threats—water, land, sky, forest, battlefront, moral confusion, and cosmic decline. The prayer maps fear to the Lord’s saving functions, making remembrance comprehensive rather than partial.
Sudarśana is portrayed as an all-directional, divinely propelled force that burns obstacles like a cosmic fire, destroying hostile influences—both seen (enemies) and unseen (grahas, bhūtas, rākṣasas). The text frames Sudarśana not only as a weapon but as the Lord’s protective potency active in every direction.
Yes. The kavaca culminates by asserting that glorification of the Lord’s name, form, qualities, and paraphernalia destroys impediments, explicitly highlighting the Hare Kṛṣṇa mahā-mantra as a decisive means of protection from sins, calamities, and subtle afflictions—linking ritualized kavaca to nāma-bhakti.
Kauśika is cited as a prior practitioner who employed the kavaca when relinquishing his body by yogic power in a desert. Citraratha’s sudden fall and the Vālikhilya sages’ instruction to dispose of the brāhmaṇa’s bones illustrate the kavaca’s potency and the sanctity surrounding a protected brāhmaṇa’s remains, reinforcing the prayer’s efficacy through itihāsa-style precedent.