Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 23
Ikṣvāku Dynasty: Vikukṣi’s Offense, Purañjaya’s Victory, Māndhātā’s Birth, and Saubhari’s Fall and Renunciation
धुन्धुमार इति ख्यातस्तत्सुतास्ते च जज्वलु: । धुन्धोर्मुखाग्निना सर्वे त्रय एवावशेषिता: ॥ २३ ॥ दृढाश्व: कपिलाश्वश्च भद्राश्व इति भारत । दृढाश्वपुत्रो हर्यश्वो निकुम्भस्तत्सुत: स्मृत: ॥ २४ ॥
dhundhumāra iti khyātas tat-sutās te ca jajvaluḥ dhundhor mukhāgninā sarve traya evāvaśeṣitāḥ
ఓ భారత, మహారాజ పరీక్షితా! అందుకే కువలయాశ్వుడు ‘ధుంధుమార’ అని ప్రసిద్ధి పొందాడు. అయితే ధుంధు నోటి నుండి వెలువడిన అగ్నితో అతని కుమారులలో ముగ్గురు తప్ప మిగతావారంతా భస్మమయ్యారు. మిగిలిన ముగ్గురు—దృఢాశ్వ, కపిలాశ్వ, భద్రాశ్వ. దృఢాశ్వుని కుమారుడు హర్యశ్వుడు; హర్యశ్వుని కుమారుడు నికుంభుడు ప్రసిద్ధుడు.
FAQs
In this verse, Dhundhumāra is the celebrated name of the king, noted in the dynasty narration; his sons fought the demon Dhundhu, and only three survived the demon’s mouth-fire.
This verse specifically highlights Dhundhu’s destructive power: fire coming from his mouth that burned and killed the king’s sons, leaving only three alive.
Even great strength and heroism can be checked by unforeseen dangers; the Bhagavatam encourages humility, dependence on divine protection, and steady dharmic resolve.